Ευαγγέλιο και Απόστολος, Κυριακή 15-11-2026

 

Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 15 Νοεμβρίου 2026, Κυριακὴ Η΄ Λουκᾶ (Λουκ. ι΄ 25-37)

25 Καὶ ἰδοὺ νομικός τις ἀνέ­στη ἐκπειράζων αὐτὸν καὶ λέγων· διδάσκαλε, τί ποιή­σας ζωὴν αἰώνιον κληρονο­μή­σω; 26 ὁ δὲ εἶπε πρὸς αὐτόν· ἐν τῷ νόμῳ τί γέγραπται; πῶς ἀναγινώσκεις;
27 ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύ­ος σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς δια­νοίας σου, καὶ τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν. 28 εἶπε δὲ αὐτῷ· ὀρθῶς ἀ­­­πε­κρίθης· τοῦτο ποίει καὶ ζή­­­σῃ. 29 ὁ δὲ θέλων δικαιοῦν ἑ­­­­αυτὸν εἶπε πρὸς τὸν Ἰη­σοῦν· καὶ τίς ἐστί μου πλησίον; 30 ὑπολαβὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· ἄνθρωπός τις κατέβαινεν ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ εἰς Ἱεριχώ, καὶ λῃσταῖς περιέπεσεν· οἳ καὶ ἐκδύσαντες αὐτὸν καὶ πληγὰς ἐπιθέν­τες ἀπῆλθον ἀφέντες ἡμι­θανῆ τυγχάνοντα. 31 κατὰ συγκυρίαν δὲ ἱε­ρεύς τις κατέβαινεν ἐν τῇ ὁ­­­­δῷ ἐκείνῃ, καὶ ἰδὼν αὐτὸν ἀντιπαρῆλθεν. 32 ὁμοίως δὲ καὶ Λευΐτης γενόμενος κατὰ τὸν τόπον,­ ἐλθὼν καὶ ἰδὼν ἀντι­παρῆλ­θε. 33 Σαμαρείτης δέ τις ὁδεύ­ων ἦλθε κατ᾿ αὐτόν, καὶ ἰ­­­δὼν αὐτὸν ἐσπλαγχνίσθη, 34 καὶ προσελθὼν κατέδη­σε­ τὰ τραύματα αὐτοῦ ἐ­πι­­χέων ἔλαιον καὶ οἶνον, ἐπι­­βιβάσας δὲ αὐτὸν ἐπὶ τὸ ἴ­­­­διον κτῆνος ἤγαγεν αὐτὸν­ εἰς πανδοχεῖον καὶ ἐ­πεμε­λήθη αὐτοῦ· 35 καὶ ἐπὶ τὴν αὔριον ἐξελ­θών, ἐκβαλὼν δύο δηνάρια ἔδωκε τῷ πανδοχεῖ καὶ εἶ­πεν αὐτῷ· ἐπιμελήθητι αὐ­τοῦ, καὶ ὅ,τι ἂν προσδαπα­νήσῃς, ἐγὼ ἐν τῷ ἐπανέρ­χεσθαί με ἀποδώσω σοι. 36 τίς οὖν τούτων τῶν τριῶν πλησίον δοκεῖ σοι γεγονέναι τοῦ ἐμπεσόντος εἰς τοὺς λῃστάς; 37 ὁ δὲ εἶπεν· ὁ ποιήσας τὸ ἔλεος μετ᾿ αὐτοῦ. εἶπεν οὖν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· πορεύου καὶ σὺ ποίει ὁμοίως.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ Π. Ν. ΤΡΕΜΠΕΛΑ

25 Ἐκεῖ πού κάθονταν, ἰδού, σηκώθηκε κάποιος νομο­δι­δάσκαλος γιά νά δοκιμάσει τόν Χριστό καί νά ἀπο­δείξει ὅτι δέν γνώριζε τό νόμο, καί τοῦ εἶπε: Διδά­σκαλε, ποιό ἔργο ἀρετῆς ἤ ποιά θυσία πρέπει νά κάνω γιά νά κληρονομήσω τή μακάρια καί αἰώνια ζωή; 26 Καί ὁ Κύριος τοῦ εἶπε: Στό νόμο τί ἔχει γραφεῖ; Ἐσύ πού σπουδάζεις καί ἐρευνᾶς τό νόμο, τί διαβάζεις ἐκεῖ γιά τό ζήτημα αὐτό; Καί πῶς τό ἀντιλαμβάνεσαι; 27 Ὁ νομικός τότε τοῦ ἀποκρίθηκε: Στό νόμο εἶναι γραμμένο τό ἑξῆς: Νά ἀγαπᾶς τόν Κύριο καί Θεό σου μέ ὅλη σου τήν καρδιά, ὥστε σ’ αὐτόν νά εἶσαι ὁλοκληρωτικά παραδομένος, μέ ὅλα τά βάθη τῆς ἐσωτερικῆς καί πνευματικῆς ὑπάρξεώς σου· καί μέ ὅλη σου τήν ψυχή, ὥστε αὐτόν νά ποθεῖς μέ ὅλο τό συναίσθημά σου· καί μέ ὅλη τή θέληση καί τή δύναμή σου, ὥστε κάθε τι πού θά κάνεις νά εἶναι σύμφωνο μέ τό θέλημά του. Καί μέ ὅλη σου τή δύναμη καί μέ δραστηριότητα ἀκούραστη νά ἐργάζεσαι γιά τήν ἐφαρμογή τοῦ θε­λή­μα­τός του. Νά τόν ἀγαπᾶς καί μέ τό νοῦ σου ὁλόκληρο, ὥστε αὐτόν πάντοτε νά σκέφτεσαι. Νά ἀγα­πᾶς ἐπίσης καί τόν πλησίον σου, τό συνάνθρωπό σου, ὅσο καί ὅπως ἀγαπᾶς τόν ἑαυτό σου. 28 Τοῦ εἶπε τότε ὁ Κύριος: Σωστή ἀπάντηση ἔδωσες. Νά κάνεις πάντοτε αὐ­τό πού εἶπες, καί θά κλη­ρο­νο­μή­σεις τή βασιλεία τοῦ Θεοῦ καί θά ζήσεις σ’ αὐ­τή. 29 Ὁ νομοδιδάσκαλος ὅμως θέλοντας νά δικαιολογήσει τόν ἑαυτό του, ἐπειδή, ὅπως ἀποδείχθηκε, ἔθεσε στόν Ἰησοῦ ἕνα ἐρώτημα πάνω στό ὁποῖο τοῦ ἦταν γνωστή ἡ ἀπάντηση, εἶπε στόν Ἰησοῦ: Καί ποιόν πρέπει νά θεωρῶ «πλησίον» μου σύμφωνα μέ τήν Ἁγία Γραφή; 30 Τότε ὁ Ἰησοῦς μέ τήν ἀφορμή αὐτή πῆρε τό λόγο καί εἶπε: Κάποιος ἄνθρωπος κατέβαινε ἀπό τά Ἱεροσόλυμα στήν Ἱεριχώ κι ἔπεσε σέ ἐνέδρα ληστῶν. Αὐτοί δέν ἀρκέ­στη­καν μόνο νά τοῦ πάρουν τά χρήματά του, ἀλλά καί τόν ἔγδυσαν, τόν τραυμάτισαν, τόν γέμισαν μέ πληγές καί ἔφυγαν, ἀφοῦ τόν ἄφησαν μισοπεθαμένο. 31 Κατά σύμπτωση τότε κατέβαινε στό δρόμο ἐκεῖνο κά­ποιος ἱερεύς, κι ἐνῶ τόν εἶδε, τόν προσπέρασε ἀπό τό ἀπέ­να­ν­τι μέρος τοῦ δρόμου χωρίς νά τοῦ δώσει σημασία ἤ κάποια βοήθεια. 32 Τό ἴδιο καί κάποιος Λευΐτης πού περνοῦσε ἀπό τό μέρος ἐκεῖνο, ἐνῶ πλησίασε καί εἶδε τόν πληγωμένο, ἀπομακρύνθηκε ἀμέσως καί τόν προσπέρασε κι αὐτός ἀπό τό ἀπέναντι μέρος τοῦ δρόμου. 33 Ἕνας Σαμαρείτης ὅμως πού περνοῦσε ἀπό τό δρόμο ἐκεῖνο, ἦλθε στό μέρος ὅπου ἦταν ξαπλωμένος, καί ὅταν τόν εἶδε τόν σπλαχνίστηκε καί τόν πόνεσε. 34 Τόν πλησίασε τότε καί τοῦ ἔδεσε μέ ἐπιδέσμους τά τραύματά του, ἀφοῦ προηγουμένως τά ἔπλυνε καί τά ἄλειψε μέ λάδι καί μέ κρασί. Κι ἔπειτα τόν ἀνέβασε στό ζῶο του, τόν πῆγε σέ κάποιο πανδοχεῖο καί τόν περιποιήθηκε, διακόπτοντας ἔτσι τό ταξίδι του. 35 Τήν ἄλλη μέρα τό πρωί, φεύγοντας ἀπό τό πανδο­χεῖο πού εἶχε διανυκτερεύσει, ἔβγαλε δύο δηνάρια, τά ἔδωσε στόν ξενοδόχο καί τοῦ εἶπε: Περιποιήσου τον γιά νά γίνει καλά. Καί ὅ,τι παραπάνω ξοδέψεις, ἐγώ κα­θώς θά ἐπιστρέφω στήν πατρίδα μου καί θά ξαναπε­ράσω ἀπό ἐδῶ, θά σοῦ τά πληρώσω. 36 Λοιπόν, ρώτησε συμπερασματικά ὁ Ἰησοῦς, ποιός ἀπό τούς τρεῖς αὐτούς σοῦ φαίνεται ὅτι ἔκανε τό κα­θῆκον του πρός τό συνάνθρωπο καί ἀποδείχθηκε στήν πρά­ξη «πλησίον» καί ἀδελφός ἐκείνου πού ἔπεσε στά χέ­ρια τῶν ληστῶν; 37 Κι αὐτός εἶπε: «Πλησίον» του ἀποδείχθηκε αὐτός πού τόν σπλαχνίστηκε καί τόν ἐλέησε. Τοῦ εἶπε λοιπόν ὁ Ἰησοῦς: Πήγαινε καί κάνε κι ἐσύ τό ἴδιο. Δεῖχνε δηλαδή συμπάθεια σέ κάθε ἄνθρωπο πού πάσχει, χωρίς νά ἐξετάζεις ἄν αὐτός εἶναι συγγενής σου ἤ συμπατριώτης σου, καί χωρίς νά λογαριάζεις τίς θυσίες καί τούς κόπους καί τίς δαπάνες πού θά ὑποστεῖς γιά νά βοηθήσεις καί νά συντρέξεις αὐτόν πού πάσχει, ἔστω κι ἄν αὐτός εἶναι ἐχθρός σου. Ἔτσι κι ὁ Χριστός, πού οἱ ἐχθροί του τόν ἔβριζαν «Σαμαρείτη», στήν καταπληγωμένη καί μισοπεθαμένη ἀπό τίς ἁμαρτίες ἀνθρωπότητα ἔγινε ὁ καλός καί ἀγαθός Σαμαρείτης. Καί γιά νά τήν θεραπεύσει ἀπ’ τίς πληγές της, ὄχι μόνο ὑπέστη κόπους, ἀλλά ὑποβλήθηκε καί σέ θάνατο σταυρικό.

Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 15 Νοεμβρίου 2026, ΚΔ΄ Κυριακὴ Ἐπιστολῶν (Ἐφεσ. β΄ 14-22)

Ἀδελφοί, Χριστός ἐστιν ἡ εἰ­ρήνη ἡμῶν, ὁ ποι­ή­­­σας τὰ ἀμφότερα ἓν καὶ τὸ με­σό­τοιχον τοῦ φρα­γμοῦ λύ­σας, τὴν ἔχθραν, ἐν τῇ σαρ­κὶ αὐ­τοῦ τὸν νόμον τῶν ἐντο­λῶν ἐν δόγμασι κα­ταργήσας, ἵ­να τοὺς δύο κτίσῃ ἐν ἑαυτῷ εἰς ἕνα καινὸν ἄνθρωπον ποιῶν εἰ­ρή­νην, καὶ ἀποκαταλλάξῃ τοὺς ἀμφο­­τέρους ἐν ἑνὶ σώματι τῷ Θεῷ διὰ τοῦ σταυροῦ, ἀποκτείνας τὴν ἔχθραν ἐν αὐτῷ· καὶ ἐλθὼν εὐηγ­γελίσατο εἰρήνην ὑμῖν τοῖς μακρὰν καὶ τοῖς ἐγγύς, ὅτι δι᾿ αὐτοῦ ἔχομεν τὴν προσαγωγὴν οἱ ἀμφότεροι ἐν ἑνὶ πνεύματι πρὸς τὸν πατέρα. ἄρα οὖν οὐκέτι ἐστὲ ξένοι καὶ πάροικοι, ἀλλὰ συμ­πολῖται τῶν ἁγίων καὶ οἰκεῖοι τοῦ Θεοῦ, ἐποικοδομηθέντες ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστόλων καὶ προφητῶν, ὄντος ἀκρογωνιαίου αὐτοῦ ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, ἐν ᾧ πᾶσα ἡ οἰκοδομὴ συναρμολογουμένη αὔξει εἰς ναὸν ἅγιον ἐν Κυρίῳ· ἐν ᾧ καὶ ὑμεῖς συνοικοδομεῖσθε εἰς κατοικητήριον τοῦ Θεοῦ ἐν Πνεύματι.

ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

1. Ὅλοι ἕνα

Σὲ μία ἐποχή, ὅπου πολὺς λόγος γίνεται γιὰ τὸ φαινόμενο τῆς παγκοσμιοποιήσεως, τὴν κατάργηση τῶν πολιτισμικῶν διαφορῶν καὶ τῶν συνόρων, τὴν ὑπέρβαση τῶν ἀποστάσεων καὶ τὴν υἱοθέτηση κοινῶν ἀντιλήψεων ἀπὸ τοὺς λαούς, ὁ λόγος τοῦ ἀποστόλου Παύλου, ποὺ ἀκούσαμε στὴ σημερινὴ ἀποστολικὴ περικοπή, ἀποδεικνύεται ἰδιαίτερα ἐπίκαιρος. Ὁ Χριστὸς εἶναι «ὁ ποιήσας τὰ ἀμφότερα ἕν». Ὁ Χριστὸς ἕνωσε σὲ ἕνα τοὺς δύο ἀπομακρυσμένους μεταξύ τους κόσμους: τὸν ἰουδαϊκὸ καὶ τὸν εἰδωλολατρικό. Αὐτὸς γκρέμισε τὸ μεσότοιχο τοῦ Μωσαϊκοῦ νόμου, ποὺ ὀρθωνόταν ἀνάμεσά τους καὶ τοὺς χώριζε.

Ὁ θεόπνευστος λόγος τοῦ Ἀποστόλου φανερώνει ὅτι ὁ Χριστὸς ἑνώνει τοὺς ἀνθρώπους. Χωρὶς Ἐκεῖνον μπορεῖ κάποτε νὰ ἐπιβληθεῖ μιὰ ἐξωτερικὴ ὁμοιομορφία στοὺς ἀνθρώπους, ὅμως δὲν θὰ ὑπάρχει βαθύτερη ἑνότητα μεταξύ τους. Χωρὶς τὸν Χριστὸ παραμένουν ἀποξενωμένοι. Ὁ Κύριος τοὺς ἑνώνει, χωρὶς νὰ καταργεῖ τὸ ἀνθρώπινο πρόσωπο καὶ τὶς ἰδιαιτερότητες τοῦ καθενός. Διὰ τοῦ Χριστοῦ δὲν γίνονται ὅλοι ἴδιοι. Γίνονται ὅλοι ἕνα· ἕνα μὲ τὸν Χριστό, ἕνα καὶ μεταξύ τους.

Μόνο ὁ Χριστός, λοιπόν, καταργεῖ τὶς ἀν­τιπαλότητες καὶ μᾶς δίνει δύναμη νὰ ξεπεράσουμε τοὺς ἐγωισμοὺς καὶ τὰ θελήματά μας. Μόνο ὅταν εἴμαστε ἑνωμένοι μ᾿ Ἐκεῖνον, εἴμαστε ἑνωμένοι καὶ μεταξύ μας. «Πάντες ὑμεῖς εἷς ἐστε ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ» (Γαλ. γ΄ 28), γράφει ἀλλοῦ ὁ θεῖος Ἀπόστολος. Ὅλοι ἐσεῖς οἱ πιστοὶ ἔχετε γίνει ἕνα· ἕνας νέος ἄνθρωπος χάρη στὴν ἕνωσή σας μὲ τὸν Ἰησοῦ Χριστό.

2. Πολιτεία οὐράνια

Ὁ Χριστὸς μᾶς κάνει ὅλους μέλη μιᾶς ἀλλιώτικης κοινωνίας, μιᾶς πολιτείας οὐ­ράνιας, μέλη τῆς ἴδιας πνευματικῆς οἰκογένειας, ὅπως γράφει στὴ συνέχεια ὁ Ἀπόστολος: «Οὐκέτι ἐστὲ ξένοι καὶ πάροικοι, ἀλλὰ συμπολῖται τῶν ἁγίων καὶ οἰκεῖοι τοῦ Θεοῦ». Δὲν εἶσθε πλέον ξένοι καὶ προσ­ωρινοὶ κάτοικοι στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ συμπολίτες τῶν Ἁγίων καὶ μέλη τῆς οἰκογένειας τοῦ Θεοῦ. Σὲ ἄλλη ἐπιστολή του ὁ ἴδιος ἐπισημαίνει ὅτι «ἡμῶν τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει» (Φιλιπ. γ΄ 20). Ἡ δική μας πατρίδα, τὰ δικά μας πολιτικὰ δικαιώματα εἶναι στοὺς οὐρανούς.

Συνεπῶς ὁ Χριστιανὸς πορεύεται στὴ γῆ ὡς ξένος καὶ πάροικος· προσωρινὸς κάτοικος, περαστικὸς ταξιδιώτης τῆς ζωῆς. Ἡ πατρίδα του δὲν εἶναι ἐπίγεια, ἀλλὰ οὐράνια. Ἀνήκει στὴν οὐράνια πολιτεία τῆς Ἐκκλησίας. Ἐκεῖ δὲν εἶναι ξένος, οὔτε πάροικος, ὅπως ἀκούσαμε. Εἶναι πολίτης. Καὶ μάλιστα συμπολίτης τῶν Ἁγίων. Μὲ αὐτοὺς συνδέεται στενότερα. Αὐτοὶ τὸν περιβάλλουν. Εἶναι ἐπιπλέον οἰκεῖος τοῦ Θεοῦ. Ἀνήκει στὸν πνευματικὸ οἶκο τῆς Ἐκκλησίας. Τόσο κοντὰ στὸν Θεό, τόσο ἑνωμένος μαζί Του, ὅπως ἕνας πατέρας μὲ τὸ ἀγαπημένο του παιδί. Τί τιμὴ μᾶς ἔχει κάνει, ἀλήθεια, ὁ Θεός! Μὲ πόση παρρησία μποροῦμε νὰ Τὸν προσεγγίζουμε! Ἀρκεῖ νὰ ζοῦμε ὡς μέλη τῆς δικῆς του οἰκογένειας. Ἡ ζωή μας νὰ βεβαιώνει ὅτι ἀνήκουμε σ’ Ἐκεῖνον.

3. Ἀκρογωνιαῖος λίθος ὁ Χριστὸς

Στὸ τέλος τῆς περικοπῆς ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος παρομοιάζει τὴν Ἐκκλησία μὲ ἕνα πνευματικὸ οἰκοδόμημα καὶ γράφει στοὺς πιστοὺς ὅτι εἶναι ζωντανοὶ λίθοι, τοποθετημένοι ἐπάνω στὸ οἰκοδόμημα αὐτό. «Ἐποικοδομηθέντες ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστόλων καὶ προφητῶν, ὄντος ἀκρογωνιαίου αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ». Τὸ θεμέλιο τοῦ οἰκοδομήματος τῆς Ἐκκλησίας εἶναι οἱ Ἀπόστολοι καὶ οἱ Προφῆτες, ἐνῶ ὁ ἀκρογωνιαῖος λίθος, τὸ ἀγκωνάρι, ποὺ ἑνώνει ἁρμονικὰ ὅλο τὸ πνευματικὸ οἰκοδόμημα καὶ τὸ βαστάζει, εἶναι ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός. «Θεμέλιον ἄλλον οὐδεὶς δύναται θεῖναι παρὰ τὸν κείμενον, ὅς ἐστιν Ἰησοῦς Χριστός», ἐπισημαίνει σὲ ἄλλη Ἐπιστολὴ ὁ Ἀπόστολος (Α΄ Κορ. γ΄ 11). Κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ βάλει ἄλλο θεμέλιο λίθο, ἐκτὸς ἀπὸ ἐκεῖνον ποὺ βρίσκεται ἀμετακίνητος στὴ βάση τῆς οἰκοδομῆς. Ὁ θεμέλιος αὐτὸς λίθος εἶναι ὁ Χριστός. Ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς εἶναι ὁ ἀκρογωνιαῖος λίθος τῆς Ἐκκλησίας. Ἐκεῖνος τὴν ἑνώνει καὶ τὴ συγκρατεῖ.

Ἐκεῖνος ἐπιπλέον στηρίζει τὸν κάθε ζωντανὸ λίθο τοῦ οἰκοδομήματος, τὸν κάθε πιστὸ ποὺ ἀκουμπᾶ τὴ ζωή του στὴν Ἐκκλησία. Αἰῶνες νωρίτερα ὁ Θεὸς εἶχε πεῖ προφητικὰ ὅτι θὰ τοποθετήσει ἕναν ἀκρογωνιαῖο λίθο, ποὺ θὰ σηκώνει ὅλο τὸ πνευματικὸ οἰκοδόμημα τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ λίθος αὐτὸς θὰ εἶναι διαλεχτὸς καὶ πολύτιμος. «Ὁ πιστεύων ἐπ᾿ αὐτῷ οὐ μὴ καταισχυνθῇ» (Ἡσ. κη΄ [28] 16): Ὅποιος στηρίζει τὴν πεποίθησή του σ᾿ Αὐτόν, δὲν θὰ ντροπιασθεῖ. Ὁ Κύριος εἶναι ὁ ἀκλόνητος καὶ αἰώνιος θεμέλιος λίθος, ἐπάνω στὸν ὁποῖο μπορεῖ κανεὶς νὰ ἀκουμπήσει μὲ ἀσφάλεια, χωρὶς νὰ τὸν σαλεύουν οἱ δυσκολίες καὶ τὰ προβλήματα, χωρὶς νὰ τὸν κλονίζουν οἱ πειρασμοί. Μένει ὄρθιος καὶ σταθερός, ὅπως ἕνα οἰκοδόμημα ποὺ ἔχει κτισθεῖ ἐπάνω σὲ πέτρα. Ἂς εἴμαστε ζωντανοὶ λίθοι, τοποθετημένοι στὸ πνευματικὸ οἰκοδόμημα τῆς Ἐκκλησίας· θεμελιωμένοι ἐπάνω στὸν ἀκρογωνιαῖο λίθο, τὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό. Σ᾿ Ἐκεῖνον ἂς στηρίξουμε τὶς ἐλπίδες μας, τὶς ἀγωνίες, τὶς προσπάθειές μας· ὥστε, ὅσα χτίζουμε, νὰ μὴν γκρεμισθοῦν μὲ τὸ πρῶτο φύσημα τοῦ ἀνέμου, ἀλλὰ νὰ σταθοῦν ὄρθια, γερά, αἰωνόβια.