Εορτάζοντες την 14ην του μηνός Οκτωβρίου

 Εορτάζοντες την  14ην του μηνός Οκτωβρίου

---

 

• ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΝΑΖΑΡΙΟΣ, ΠΡΟΤΑΣΙΟΣ, ΓΕΡΒΑΣΙΟΣ και ΚΕΛΣΙΟΣ

• Ο ΟΣΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ο Μελωδός (ή ποιητής), επίσκοπος Μαϊουμά

• Ο ΟΣΙΟΣ ΣΙΛΒΑΝΟΣ ο Γέρων Ιερομάρτυρας

• ΟΙ ΑΓΙΟΙ 40 ΜΑΡΤΥΡΕΣ από την Αίγυπτο και Παλαιστίνη

• Ο ΑΓΙΟΣ ΠΕΤΡΟΣ, ο Αυσελάμου

• Η ΟΣΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, η Νέα

• ΜΝΗΜΗ ΘΑΥΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΟΣΙΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

• Ο ΑΓΙΟΣ ΙΓΝΑΤΙΟΣ ο Άγαλλιανός, Αρχιεπίσκοπος Μηθύμνης, ο Θαυματουργός.

• Ο ΟΣΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, ο απλός και θαυματουργός δούκας Τζερνηγοβιγίας

 

Αναλυτικά

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΝΑΖΑΡΙΟΣ, ΠΡΟΤΑΣΙΟΣ, ΓΕΡΒΑΣΙΟΣ και ΚΕΛΣΙΟΣ
Οι γονείς του Ναζαρίου (Αφρικανός και Περπετούα) λέγεται ότι υπήρξαν μαθητές του Απ. Πέτρου, ο όποιος τους είλκυσε στη χριστιανική πίστη και τους βάπτισε. Ο γιος τους έμεινε ορφανός σε νεαρή ηλικία, μέσα σε μία διεφθαρμένη κοινωνία. Αλλά ο Ναζάριος είχε κληρονομήσει τις αρετές των γονέων του. Έμεινε αγνός και άμεμπτος, σύμφωνα με τη συμβουλή του πνευματικού του πατέρα Απ. Πέτρου, που λέει: "Τάς ψυχάς υμών ηγνικότες εν τη υπακοή της αληθείας"1. Οφείλετε, λέει ο Απ. Πέτρος, να κάνετε αγνές και καθαρές τις ψυχές σας από κάθε ακάθαρτο πάθος και επιθυμία και κλίση, με την υπακοή σας στην αλήθεια του Ευαγγελίου. Και ο Ναζάριος όχι μόνο έμεινε αγνός μέσα στο διεφθαρμένο κοινωνικό του περιβάλλον, αλλά όταν έγινε 20 χρονών διαμοίρασε τα υπάρχοντά του στους φτωχούς και άρχισε περιοδείες, κηρύττοντας το Ευαγγέλιο με πολλή καρποφορία. Όταν πήγε στα Μεδιόλανα, συνάντησε δύο ευσεβείς άνδρες, τον Προτάσιο και τον Γερβάσιο. Εκεί, και οι τρεις μαζί δια του θείου λόγου πέτυχαν πολλές κατακτήσεις. Όχι μόνο από τον όχλο, αλλά και από τις ανώτερες κοινωνικές τάξεις. Κατόπιν ο Ναζάριος πήγε στη Γαλλία, όπου με το δίχτυ του λόγου είχε πολλές επιτυχίες. Μεταξύ αυτών που πίστεψαν, ήταν και μια νεαρή ψυχή, ο Κέλσιος. Όταν ο Ναζάριος επέστρεψε στα Μεδιόλανα, τον συνέλαβαν. Προηγουμένως είχαν συλλάβει και τους Προτάσιο και Γερβάσιο. Ο έπαρχος Άννουλίνος, όταν είδε ότι δεν άλλαζαν την πίστη τους, όλους, μαζί με το νεαρό Κέλσιο, τους αποκεφάλισε.
1. Α' επιστολή Πέτρου, α' 22.

Απολυτίκιο. Ήχος δ'. Ταχύ προκατάλαβε.
Τετράριθμον σύνταγμα, των Αθλητών του Χριστού, Λαζάριον μέλψωμεν, συν Γερβασίω ομού, Προτάσιον Κέλσιον ούτοι γαρ την Τριάδα, ανεκήρυξαν πάσι, λύσαντες δι' αγώνων, την πολύθεον πλάνην. Αυτών Χριστέ ικεσίαις, πάντας ελέησαν.

Ο ΟΣΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ο Μελωδός (ή ποιητής), επίσκοπος Μαϊουμά
Από τους κορυφαίους ποιητές της Εκκλησίας μας ο όσιος Κοσμάς έμεινε από πολύ νέος ορφανός και υιοθετήθηκε από τον πατέρα του αγίου Ιωάννη του Δαμασκηνού, τον Σέργιο, που ήταν υπουργός των οικονομικών του χαλίφη των Αράβων. Και επειδή είχε πολλή δόξα και πλούτο, πήρε στο σπίτι του ένα πολυμαθή διδάσκαλο, τον Ιερομόναχο Κοσμά, που καταγόταν από τη Σικελία της Ιταλίας. Σ' αυτόν λοιπόν παρέδωσε το φυσικό γιο του Ιωάννη και τον υιοθετημένο Κοσμά, για να τους μάθει όσο γίνεται καλύτερα τη θεία και ανθρώπινη σοφία. Πράγματι τα δύο παιδιά έμαθαν πολλά από τον άξιο διδάσκαλό τους, όπως θεολογία, φιλολογία, μαθηματικά, φιλοσοφία και ρητορική. Επίσης, ιδιαίτερα τους δίδαξε τη μουσική τέχνη, επειδή διέκρινε ότι οι δύο μαθητές του ήταν προικισμένοι με το μουσικό και ιερό ποιητικό τάλαντο. Αργότερα ο Ιωάννης και ο Κοσμάς πήγαν στην Ιερουσαλήμ και έγιναν μοναχοί στη Μονή του αγίου Σάββα. Κατόπιν ο μεν Ιωάννης έγινε πρεσβύτερος, ο δε Κοσμάς, μετά από πολλές πιέσεις από τη Σύνοδο των Ιεροσολύμων, έγινε Επίσκοπος Μαϊουμά, πόλη παραθαλάσσια της Παλαιστίνης που αρχαιότερα ονομαζόταν Ανθηδών. Διεξήγαγε με πολλή επιμέλεια και ευσυνειδησία τα ποιμαντορικά του καθήκοντα και ποτέ δεν ξεχνούσε να ασχολείται με την εκκλησιαστική ποίηση. Έργα του είναι θαυμάσιοι ύμνοι και διάφοροι κανόνες, που διακρίνονται μέσα στις γιορτές των Χριστουγέννων, Θεοφανίων, Βαΐων, Πεντηκοστής, Κοιμ. Θεοτόκου και άλλου. Έτσι θεάρεστα πολιτευόμενος, πέθανε ειρηνικά σε βαθιά γεράματα.

 

Απολυτίκιο. Ήχος δ'. Ταχύ προκατάλαβε.
Ούράνιον άμιλλαν, διατυπών εν σαρκί, επίγειον αίνεσιν, τω εν υψίστοις θεώ, πανσόφως συνήρμοσας· συ γαρ ώσπερ κιθάρα, της ευσήμου σοφίας, ήνεσας υψηγόρως, του Σωτήρος την δόξαν. Διό σε Κοσμά θεηγόρε, ύμνοις γεραίρομεν.

Ο ΟΣΙΟΣ ΣΙΛΒΑΝΟΣ, ο Γέρων Ιερομάρτυρας
Καταγόταν από την Γάζα, πόλη της Παλαιστίνης, την εποχή του Διοκλητιανού (284-304) και ήταν άνθρωπος πράος, άκακος και γηραλέος στην ηλικία. Προηγούμενα ήταν στρατιωτικός. Λόγω της καθαρής ζωής του έγινε Πρεσβύτερος στην Εκκλησία της Γάζας. Αυτός, λοιπόν, στάθηκε με θάρρος μπροστά στον άπιστο λαό της Καισαρείας (της Παλαιστίνης) και τον ήλεγξε για την ασέβεια του. Τότε ο όχλος τον έδειρε σκληρά και έσπασε τα πλευρά του. Έπειτα καταδικάστηκε να δουλεύει στα μεταλλεία, που βρίσκονταν στην τοποθεσία Ζωόρους. Εκεί όμως, με παρότρυνση του λαού, γίνεται επίτροπος. Μετά από λίγο, λόγω γήρατος, αλλά και ασθενείας, αποκεφαλίζεται από τους ειδωλολάτρες, παίρνοντας έτσι το αμάραντο στεφάνι του μαρτυρίου. Μαζί  με τον Άγιο Σιλβανό, αποκεφαλίστηκαν και άλλοι 40 Μάρτυρες, από τους οποίους άλλοι ήταν από την Αίγυπτο και άλλοι από την Παλαιστίνη.

ΟΙ ΑΓΙΟΙ 40 ΜΑΡΤΥΡΕΣ, από την Αίγυπτο και Παλαιστίνη
Μαρτύρησαν δια ξίφους. Βλέπε προηγούμενο Βιογραφικό σημείωμα Αγίου Σιλβανού.

Ο ΑΓΙΟΣ ΠΕΤΡΟΣ, ο Αυσελάμου
Καταγόταν από την Ανία (ή Ανέα) της Ελευθερούπολης και διακρινόταν για το δυνατό σώμα του αλλά και για την ανδρεία ψυχή του. Αφού υπέφερε πολλά για την πίστη του στον Χριστό, τελικά το έτος 292, επί βασιλείας Διοκλητιανού, μετά από πολλά βασανιστήρια, κάηκε ζωντανός από τους ειδωλολάτρες, παίρνοντας έτσι το άφθαρτο στεφάνι του μαρτυρίου.

Η ΟΣΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, η Νέα
Καταγόταν από τους Επιβάτες της Θράκης. Από μικρή έκανε αγαθοεργίες και όταν μεγάλωσε έφυγε από το πατρικό της σπίτι και πήγε στην Κωνσταντινούπολη για να προσκυνήσει τα Ιερά λείψανα των Αγίων. Από εκεί αναχώρησε στην Ηράκλεια του Πόντου, όπου για πέντε χρόνια είχε αναλάβει την περιποίηση κάποιου ναού. Κατόπιν έφυγε στους Αγίους Τόπους και εγκαταστάθηκε σε μια γυναικεία Μονή, όπου για αρκετά χρόνια ασκήθηκε στην αρετή. Έπειτα αναχώρησε πάλι στην Κωνσταντινούπολη και από 'κει στην Καλλικράτεια της νοτιοανατολικής Θράκης, όπου παρέμεινε δύο χρόνια στο ναό των Αγίων Αποστόλων και εκεί απεβίωσε ειρηνικά. Την ακολουθία της συνέγραψε ο Συρίγος Μελέτιος.

ΜΝΗΜΗ ΘΑΥΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΟΣΙΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

Βλέπε λεπτομέρειες στον "ΜΕΓΑ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗ" του Ματθαίου Λαγγή, τόμος 10ος σελ. 320, έκδοση 1992.

Ο ΑΓΙΟΣ ΙΓΝΑΤΙΟΣ ο Αγαλλιανός, Αρχιεπίσκοπος Μηθύμνης, ο Θαυματουργός.
Γεννήθηκε το 1492 στο χωριό Φάραγγα της Μυτιλήνης (κοντά στην Καλλονή) και επονομαζόταν Αγαλλιανός. Ο πατέρας του, Εμμανουήλ Αγαλλιανός, ήταν ιερέας στη Μυτιλήνη. Ο Ιωάννης (αυτό ήταν το πρώτο του όνομα) σε νεαρή ηλικία παντρεύτηκε και έγινε κι' αυτός ιερέας. Μετά το θάνατο της γυναίκας του και των παιδιών του - έκτος από ένα, τον Μεθόδιο- από κάποια επιδημική αρρώστια, αποσύρθηκε στον Ταξιάρχη του Λειμώνα, ασχολούμενος με μελέτη, προσευχή και την καλλιέργεια του πατρικού κτήματος. Στα χρόνια της Τούρκικης κατοχής του νησιού, πρόσφερε μεγάλες και σημαντικές υπηρεσίες στα εκεί μοναστήρια και στους υπόδουλους χριστιανούς. Για όλα αυτά, καθώς και για την αγιότητα της ζωής του, έγινε επί Ιερεμίου του Β' το 1531 Μητροπολίτης Μηθύμνης. Και στο νέο του πόστο ο Ιγνάτιος αναδείχτηκε άριστος ποιμένας και έτσι θεάρεστα αφού ποίμανε το ποίμνιο του Χριστού, απεβίωσε ειρηνικά το 1566.

Απολυτίκιο. Ήχος α'. Της ερήμου πολίτης
Τον ποιμενάρχην Μηθύμνης Ιγνάτιον άσμασι, τον μετά πάντων αγίων δοξασθέντα εν θαύμαοιν, υμνήσωμεν απαύστως οι πιστοί, συμφώνως εν τη τούτου εορτή, και ως πλείστα κατιδόντες υπ' αυτού, θεραπευθέντα πάθη έκβοήσωμεν Δόξα τω σε δοξάσαντι, δόξα τω σέ στεφανώσαντι, δόξα τω ενεργούντι δια σου πάσιν Ιάματα.

Ο ΟΣΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, ο απλός και θαυματουργός δούκας Τζερνηγοβιγίας

"ο εν τω Σπηλαίω" (Ρώσος)
 

Read more » Διαβάστε Περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΚΑΙΡΟΥ για Τετάρτη 14/10

 

ΔΕΛΤΙΟ ΚΑΙΡΟΥ για Τετάρτη 14/10

Την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 2026 θα επικρατήσει κακοκαιρία με βροχές και καταιγίδες. Ισχυρά φαινόμενα αναμένονται στα ανατολικά και στο Αιγαίο καθώς και μεγάλα ύψη βροχής στις Σποράδες, στην Εύβοια και πιθανώς στη Βόρεια Αττική. Τοπικές χαλαζοπτώσεις θα εκδηλωθούν κυρίως στο Αιγαίο. Παροδικές χιονοπτώσεις στα ορεινότερα ηπειρωτικά τμήματα. Η θερμοκρασία θα σημειώσει περαιτέρω πτώση, με εξαίρεση τη βόρεια χώρα. Τοπικά θυελλώδεις έως πολύ θυελλώδεις άνεμοι θα πνέουν στο Αιγαίο και στα ανατολικά ηπειρωτικά.

Πιο αναλυτικά, βροχές και καταιγίδες θα εκδηλώνονται σε πολλές περιοχές της χώρας. Εντονότερα και μεγαλύτερη διάρκειας θα είναι τα φαινόμενα στα ανατολικά ηπειρωτικά, στην Εύβοια, στις Σποράδες, στο Βόρειο και Ανατολικό Αιγαίο, στα Δωδεκάνησα και στην Κρήτη. Στις Σποράδες, στην Εύβοια και ενδεχομένως στη Βόρεια Αττική αναμένονται μεγάλα ύψη βροχής. Αυξημένη είναι η πιθανότητα εκδήλωσης χαλαζοπτώσεων κυρίως στα Δωδεκάνησα και στην Κρήτη. Παροδικές χιονοπτώσεις αναμένονται στα ορεινότερα τμήμα της Στερεάς, της Θεσσαλία και της βόρειας χώρας.

Η θερμοκρασία στη Δυτική Μακεδονία θα κυμανθεί από 5 έως 14-15 βαθμούς Κελσίου, στην υπόλοιπη Μακεδονία και στη Θράκη από 8 έως 15-17 βαθμούς, στην Ήπειρο από 10 έως 20, στην υπόλοιπη Δυτική Ελλάδα από 11 έως 23 βαθμούς, στη Θεσσαλία από 11 έως 15-17, στα υπόλοιπα ανατολικά ηπειρωτικά από 10 έως 17-19 βαθμούς, στα Επτάνησα από 12 έως 21-23 βαθμούς και στα νησιωτικά τμήματα του Αιγαίου και στην Κρήτη από 16 έως 18-20 βαθμούς Κελσίου.

Οι άνεμοι στο Βόρειο Αιγαίο θα πνέουν από βορειοανατολικές διευθύνσεις με εντάσεις 7-8 μποφόρ και στο υπόλοιπο Αιγαίο και στα ανατολικά ηπειρωτικά από βόρειες διευθύνσεις με εντάσεις 6-7 και τοπικά 8 μποφόρ. Επισημαίνεται ότι, τόσο στο Αιγαίο, όσο και στα ανατολικά ηπειρωτικά αναμένονται ριπές ανέμου στα επίπεδα των 90-100 km/h και κατά τόπους ακόμα ισχυρότερες. Μικρή εξασθένηση των ανέμων αναμένεται από τις απογευματινές ώρες. Στο Ιόνιο θα πνέουν βόρειοι βορειοδυτικοί άνεμοι με εντάσεις 6-7 μποφόρ αλλά μετά το μεσημέρι θα παρουσιάσουν σημαντική εξασθένηση και θα στραφούν σε ανατολικούς βορειοανατολικούς.

Στην Αττική αναμένονται βροχές και πιθανώς σποραδικές καταιγίδες. Τα φαινόμενα θα είναι παροδικά έντονα κυρίως στα βόρεια του νομού όπου είναι πιθανό να σημειωθούν μεγάλα ύψη βροχής. Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις με εντάσεις 6-7 μποφόρ και τοπικά στα ανατολικά έως 8 μποφόρ, ωστόσο επισημαίνεται ότι αναμένονται ριπές ανέμου στα 90-100 km/h και κατά τόπους ακόμα ισχυρότερες. Η θερμοκρασία θα κυμανθεί από 15 έως 19 βαθμούς Κελσίου.

Στον νομό και στην πόλη της Θεσσαλονίκης αναμένονται παροδικές βροχές και βελτίωση από το μεσημέρι. Οι άνεμοι θα πνέουν από βορειοδυτικές κυρίως διευθύνσεις με εντάσεις 4-5 μποφόρ. Η θερμοκρασία στο κέντρο της Θεσσαλονίκης θα κυμανθεί από 12 έως 17 βαθμούς Κελσίου.

Read more » Διαβάστε Περισσότερα

Β' Εμποροπανήγυρη Τσοτυλίου...23 και 24 Οκτωβρίου.

 

Read more » Διαβάστε Περισσότερα

Ο Κωστής Παλαμάς για τον Παύλο Μελά.

  

Συγκλονίστηκε ολόκληρη η Ελλάδα όταν μαθεύτηκε πως στην Μακεδονία εκείνον τον Οκτώβρη του 1904 άφησε την τελευταία του πνοή ο Παύλος Μελάς. Ανάμεσα σε αυτούς που συγκλονίστηκαν και ο μεγάλος εθνικός ποιητής Κωστής Παλαμάς, που έγραψε για τον θάνατο του παλληκαριού:

«Σε κλαίει ο λαός. Πάντα χλωρό να σειέται το χορτάρι

Στον τόπο, που σε πλάγιασε το βόλι, ω παλληκάρι.

Πανάλαφρος ο ύπνος σου του Απρίλη τα πουλιά

Σαν του σπιτιού σου να τ’ ακούς λογάκια και φιλιά,

Και να σου φτάνουν του χειμώνα οι καταρράχτες,

Σαν τουφεκιού αστραπόβροντα και σαν πολέμου κράχτες.

Πλατειά του ονείρου μας η γη και απόμακρη. Και γέρνεις

Εκεί και σβεις γοργά.

Ιερή στιγμή. Σαν πιο πλατειά τη δείχνεις, και τη φέρνεις

Σαν πιο κοντά!»

Read more » Διαβάστε Περισσότερα

Παύλος Μελάς -Η ιστορική μορφή του Μακεδονικού Αγώνα.

 

 Ο Παύλος Μελάς (29 Μαρτίου 1870 – 13 Οκτωβρίου 1904) ήταν αξιωματικός πυροβολικού του ελληνικού στρατού και Μακεδονομάχος. Γεννήθηκε στη Μασσαλία το 1870. Ήταν γιος του Μιχαήλ Μελά και γαμπρός του Στέφανου Δραγούμη, έχοντας παντρευτεί την κόρη του Ναταλία. Στάθηκε από τους πρωτεργάτες του Μακεδονικού αγώνα, συμμετέχοντας στο Μακεδονικό Κομιτάτο και πραγματοποιώντας περιοδείες στη Μακεδονία. 

Ενώ βρισκόταν στο χωριό Στάτιστα κατά την τρίτη εξόρμησή του στην περιοχή της Μακεδονίας, το σώμα του δέχτηκε επίθεση από ένα απόσπασμα του τουρκικού στρατού, που παραπλανημένο από τον κομιτατζή Μήτρο Βλάχο νόμιζε ότι επιτίθεται σε ομάδα της ΕΜΕΟ, και πέθανε υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες.

Στην Ελλάδα θεωρείται ηρωική μορφή και έχουν ονομαστεί προς τιμή του το χωριό Μελάς της Καστοριάς και ο Δήμος Παύλου Μελά στην κεντρική Μακεδονία.

Συμμετοχή στον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897

Στις 12 Φεβρουαρίου του 1897 o Μελάς υπηρετούσε ως αρχιφύλακας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, όταν τον κάλεσαν να επιστρέψει με τους άνδρες του στο στρατώνα του πυροβολικού. Υπό την πίεση της Εθνικής Εταιρείας και ενάντια στη θέληση των Μεγάλων Δυνάμεων, η ελληνική κυβέρνηση είχε αποφασίσει να στείλει εκστρατευτικό σώμα στην Κρήτη για την στήριξη της εκεί επανάστασης. Ο Μελάς απογοητευμένος έμαθε πως η μονάδα του δεν περιλαμβανόταν στο εκστρατευτικό σώμα.

Την επόμενη ημέρα όμως ανακοινώθηκε πως η πεδινή πυροβολαρχία του, υπό τη διοίκηση του πρίγκηπα Νικολάου, θα μετέβαινε στη Λάρισα. Στις 16 Φεβρουαρίου η μονάδα αναχώρησε με πλοίο από τον Πειραιά και μέσω Χαλκίδας και με το σιδηρόδρομο από το Βόλο έφτασε στη Λάρισα. Η αποτυχημένη εισβολή Ελλήνων άτακτων στη Μακεδονία, οργανωμένων από την Εθνική Εταιρεία, στις 9 Απριλίου έδωσε στην οθωμανική κυβέρνηση την αφορμή που αναζητούσε για την κήρυξη πολέμου.

Στις 18 Απριλίου έγινε η διακοπή των διπλωματικών σχέσεων των δύο χωρών και η κήρυξη του πολέμου. Ο Μελάς στα ημερολόγια του εμφανίζεται ενθουσιασμένος από την έναρξη των εχθροπραξιών, όμως η γρήγορη αρνητική τροπή των πραγμάτων, η άτακτη υποχώρηση του ελληνικού στρατού και η εκκένωση της Λάρισας τον απογοήτευσαν. Στις 18 Μαΐου, με την είδηση της ανακωχής από τηλεγράφημα του πατέρα του, αρρώστησε με υψηλό πυρετό και ο γιατρός τον έστειλε στη Λαμία και στη συνέχεια στο πλωτό νοσοκομείο Θεσσαλία, όπου υπηρετούσε ως εθελόντρια νοσοκόμα η σύζυγός του Ναταλία.

Μαζί επέστρεψαν στο οικογενειακό του σπίτι στην Αθήνα, όπου ανάρρωσε για μία εβδομάδα και στη συνέχεια ζήτησε και επέστρεψε στη Λαμία. Θα επέστρεφε σύντομα ξανά στην Αθήνα, λόγω της ασθένειας του πατέρα του, ο οποίος πέθανε στις 17 Ιουνίου.

Εμπλοκή με το Μακεδονικό Κομιτάτο

Φέροντας τύψεις για την έκβαση του πολέμου του 1897, συμμετείχε από τους πρώτους στο ιδρυθέν το 1900 Μακεδονικό Κομιτάτο για την προώθηση της ελληνικής επιρροής στην περιοχή της Μακεδονίας, ως αντίδραση στη δράση των Βουλγάρων κομιτατζήδων. Έτσι από τον Φεβρουάριο του 1904 ο Παύλος Μελάς έσπευσε με άλλους τρεις αξιωματικούς, τους Α. Κοντούλη, Α. Παπούλα και Γ. Κολοκοτρώνη, προς επιτόπια μελέτη της κατάστασης.

Αποτυγχάνοντας σε εκείνη την πρώτη προσπάθεια, επανήλθε τον Ιούλιο του ίδιου έτους, οπότε και εισήλθε στη Μακεδονία ως ζωέμπορος με το όνομα «Πέτρος Δέδες». Μετά από 20ήμερη παραμονή συναντήθηκε με τον Έλληνα πρόξενο Λάμπρο Κορομηλά στη Θεσσαλονίκη, ανταλλάσσοντας σκέψεις για ανάληψη επιχειρήσεων και στη συνέχεια επέστρεψε στην Αθήνα.

Ύστερα από παρέμβαση της ελληνικής κυβέρνησης, ο Μελάς ανέλαβε την αρχηγία του Μακεδονικού αγώνα ενάντια στους Βούλγαρους, με την εντολή να ασκεί καθήκοντα αρχηγού και στις μικρότερες ομάδες που δρούσαν εν τω μεταξύ στις περιφέρειες Μοναστηρίου και Καστοριάς.

Πριν επιστρέψει για τρίτη φορά στη Μακεδονία, ο Μελάς φιλοξενήθηκε στη Λάρισα από τον ανθυπολοχαγό Χαράλαμπο Λούφα που, σύμφωνα με επιστολή που έστειλε ο Μελάς στη σύζυγό του, του ζήτησε να τον φωτογραφίσει. Ο Μελάς συμφώνησε και φωτογραφήθηκε στις 21 Αυγούστου από το Λαρισαίο φωτογράφο Γεράσιμο Δαφνόπουλο ένοπλος -κρατώντας ένα Μάουζερ, ζωσμένος ένα περίστροφο Μάουζερ Ζιγκ-Ζάγκ- και ένστολος, ενδεδυμένος ένα μαύρο κεντητό ντουλαμά.

Ο Μελάς έστειλε το πρώτο αντίτυπο της φωτογραφίας στη σύζυγό του, «υπό τον όρον να μην ιδή το φως της ημέρας», αλλά να μείνει ως ανάμνηση για την ίδια και τα παιδιά του αν έχανε τη ζωή του στην αποστολή του, βρίσκοντας ότι θα ήταν «κωμικό» και «μαρτύριο», εάν επέστρεφε άπρακτος, να βλέπει «την φάτσαν [τ]ου έτσι μασκαρεμένην».

Δράση στη Μακεδονία

Τη νύχτα της 27ης με 28ης Αυγούστου ο Παύλος Μελάς με το επιχειρησιακό όνομα Καπετάν Μίκης Ζέζας, με ένοπλο σώμα 35 ανδρών, που το αποτελούσαν Μακεδόνες, Μανιάτες και Κρητικοί, διέβη τα ελληνοοθωμανικά σύνορα και εισέβαλε στα εδάφη της Μακεδονίας, κοντά στο Όστροβο (σημερινή Άρνισσα).

Επέλεξε ως μόνιμη ενδυμασία του το ντουλαμά, με αποτέλεσμα να κερδίσει το σεβασμό των αντρών του σώματός του. Στις 30 Αυγούστου ο ληστής Θανάσης Βάγιας, τον οποίο ο Μελάς είχε προσλάβει ως οδηγό, λιποτάκτησε και στη συνέχεια κατέδωσε το σώμα του Μελά στους Οθωμανούς. Τις επόμενες ημέρες το ένοπλο σώμα του Μελά περιπλανήθηκε στην περιοχή της Σαμαρίνας, με τον ασυνήθιστο σε κακουχίες Μελά να καταπονείται ιδιαίτερα.

Στις 5 Σεπτεμβρίου, ύστερα από πορεία πολλών ημερών, όπου αντιμετώπισαν την καχυποψία του τοπικού πληθυσμού ο Μελάς και οι σύντροφοι του έφθασαν στο χωριό Ζάνσκο, όπου τους βοήθησε και εφοδίασε πρόσωπο της εμπιστοσύνης τους.

Στις 15 Σεπτεμβρίου ο Μελάς πραγματοποίησε την πρώτη του επιχείρηση. Συνέλαβε έξω από το Στρέμπενο έναν ηλικιωμένο και δύο παιδιά 8 και 15 ετών και στην συνέχεια τον καταζητούμενο πατέρα του 15χρονου. Νωρίς το βράδυ το σώμα εισέβαλε στο χωριό και συνέλαβε ακόμη έναν καταζητούμενο εξαρχικό. Αποφάσισε τελικά να μην σκοτώσει τους δύο καταζητούμενους, υπό τον όρο πως θα πήγαιναν στην ελληνική Μητρόπολη και θα δήλωναν υποταγή στον εκεί Μητροπολίτη.

Στις 17 Σεπτεμβρίου προσπάθησε να οργανώσει επίθεση στο χωριό Άιτος, καθώς ήταν κέντρο εξαρχικών αυτονομιστών, όμως η απροθυμία συνεργασίας του ντόπιου συνεργάτη του του άλλαξε τα σχέδια και αποφάσισε να επιτεθεί στο γειτονικό χωριό Πρεκοπάνα (σημερινή Περικοπή). Εκεί περικύκλωσε τον τοπικό πληθυσμό, που εκείνη την ώρα παρακολουθούσε μια κηδεία. Απαίτησε να δηλώσουν πίστη στον Έλληνα Μητροπολίτη και να ζητήσουν την αποστολή ιερέα και δασκάλου. Για να γίνει πιστευτή η απειλή του, πήρε μαζί του τον εξαρχικό δάσκαλο και τον εξαρχικό παπά, τους οποίους οι συνεργάτες του εκτέλεσαν λίγο έξω από το χωριό. Η δολοφονία φαίνεται να συγκλόνισε τον Μελά.

Στη συνέχεια κατευθύνθηκε στο χωριό Μπελκαμένη, όπου τους υποδέχτηκαν μυστικά Έλληνες του χωριού. Το απόγευμα της επόμενης ημέρας το σώμα μπήκε στο χωριό και υποχρέωσε τον ρουμανοδάσκαλο σε φυγή. Νωρίς το βράδυ το σώμα κατευθύνθηκε για να χτυπήσει το σλαβόφωνο χωριό Νερέτ (σημερινός Πολυπόταμος). Την επόμενη ημέρα όμως τα σχέδια τους ανατράπηκαν, όταν συνειδητοποίησαν πως στο χωριό βρισκόταν σημαντική δύναμη του οθωμανικού στρατού.

Κατά τη διάρκεια της άτακτης φυγής τραυματίστηκε θανάσιμα ο συνεργάτης του Μελά Φίλιππος Καπετανόπουλος απο την Κατράνιτσα (σημ. Πύργοι Βερμίου). Ο Μελάς τον σκέπασε με την κάπα του, στην οποία είχε αφήσει από αμέλεια ένα γράμμα του Καπετανόπουλου προς τον Δημήτριο Καλλέργη, τον Έλληνα πρόξενο στο Μοναστήρι. Η εύρεση της επιστολής θα οδηγούσε αργότερα σε διάβημα της Υψηλής Πύλης προς την ελληνική κυβέρνηση και την ανάκληση του Καλλέργη.

Ύστερα από το επεισόδιο αυτό το σώμα του Μελά κράτησε χαμηλό προφίλ και κατευθύνθηκε στη Νεγκοβάνη (σημερινό Φλάμπουρο), ένα κατά πλειοψηφία πατριαρχικό χωριό, όπου έμεινε για αρκετές μέρες λόγω της αδιάκοπης βροχόπτωσης. Κατά την παραμονή του στη Νεγκόβανη ο Μελάς οργάνωσε την άμυνα της ευρύτερης περιοχής. Εκεί τους συνάντησαν στις 30 Σεπτεμβρίου πρόκριτοι του βλάχικου χωριού Νεβέσκα (σημερ. Νυμφαίο Φλώρινας), που τους εφοδίασαν με τρόφιμα και ενδύματα, και ο Καραλίβανος με περίπου σαράντα άνδρες με αποτέλεσμα το σώμα του Μελά να ξεπεράσει τους 70 το πλήθος.

Κατατετμημένο σε τέσσερις ομάδες υπό τον Καραλίβανο, το Γιοβάνη, τον Πουλάκα και τον Πύρζα, το πολυάριθμο σώμα ανάγκασε πολλούς κομιτατζήδες να εγκαταλείψουν τα χωριά όπου βρίσκονταν. Την ίδια περίοδο ενεργούσε στην περιοχή των Κορεστείων η ανταρτοομάδα του Κύρου. Την 1 Οκτωβρίου η ομάδα αυτή, στην οποία βρισκόταν και ο Ευθύμιος Καούδης, επιτέθηκε αιφνιδιαστικά στην Όστιμα (σημερ. Τρίγωνο Φλώρινας) στο Μήτρο Βλάχο, που μετά από πολύωρη μάχη κατάφερε να διαφύγει, χάνοντας ωστόσο περίπου είκοσι άνδρες.

Θάνατος

Έχοντας οργανώσει την άμυνα των χωριών της Καστοριάς, ο Μελάς σκόπευε να αφήσει περίπου πενήντα άνδρες να ελέχγουν την περιοχή και ο ίδιος να περάσει μέσα από το Ζέλοβο και το Πισοδέρι στην περιοχή του Μεγάροβου και του Μοναστηρίου, για να εκδιώξει από εκεί τις ανταρτοομάδες των κομιτατζήδων και να οργανώσει την άμυνά τους για το χε

Στις 9 Οκτωβρίου περιέγραψε τη θέλησή του να παραμείνει στην περιοχή σε ένα γράμμα -το τελευταίο του-, που έστειλε στην κουνιάδα του Έφη Καλλέργη, κόρη του Στέφανου Δραγούμη και σύζυγο του Γιάννη Καλλέργη. Έτσι, ύστερα από αποτυχημένη επιδρομή στο Νερέτ, έστειλε μήνυμα στον Κύρου και τον Καούδη να συναντηθούνε στις 14 Οκτωβρίου κοντά στη Στάτιστα (σημερινός Μελάς), χωριό τότε σλαβόφωνο και μικτού πληθυσμού πατριαρχικών και εξαρχικών.

Παρά την αντίρρηση του Πύρζα ότι θα ήταν ασφαλέστερο να μην μπουν στη Στάτιστα, καθώς ήταν πέρασμα των τουρκικών δυνάμεων που μετακινούνταν τακτικά από το Ζέλοβο στο Κονοπλάτι, ο Μελάς επέμενε να εισέλθουν στο χωριό. Εκεί δέχτηκαν τη φιλοξενία του Ντίνα, που ανήκε στην ομάδα του Κύρου και θα τους οδηγούσε στον τόπο συνάντησης στις 14 και μοίρασε τους άνδρες της ομάδας σε πέντε σπίτια και άλλων προκρίτων του χωριού.

Το απόγευμα της 13ης Οκτωβρίου, όταν πληροφορήθηκαν ότι ένα οθωμανικό απόσπασμα είχε αναχωρήσει από το Κονοπλάτι, ο Μελάς δεν ανησύχησε, γνωρίζοντας ότι δεν ήταν τουρκική πολιτική να επιτίθενται σκόπιμα στις ελληνικές ομάδες, που τους απάλλασσαν από το καθηκον καταδίωξης των κομιτατζήδων. Ωστόσο, το απόσπασμα είχε κινητοποιηθεί μετά την παραλαβή ένός παραπλανητικού γράμματος γραμμένου στα ελληνικά που είχε συντάξει και στείλει με έναν χωρικό ο επικηρυγμένος Μήτρος Βλάχος, ο κομιτατζής, και έγραφε ότι στη Στάτιστα βρισκόταν ο ίδιος, υπολογίζοντας ότι ο τούρκος λοχαγός θα επετίθετο στη Στάτιστα για να λάβει το ποσό με το οποίο είχε επικηρυχθεί ο Μήτρος Βλάχος, προξενώντας, ωστόσο, το θάνατο του Μελά.

Στις 13 Οκτωβρίου το χωριό περικυκλώθηκε από οθωμανικό απόσπασμα 150 ανδρών και ξεκίνησαν αψιμαχίες. Το ξημέρωμα της επόμενης ημέρας θα έβρισκε τον Μελά νεκρό υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες.

Για τις ακριβείς συνθήκες του θανάτου του Μελά υπάρχει πλήθος εκδοχών. Το οθωμανικό απόσπασμα εντόπισε ένα από τα κρησφύγετα των Ελλήνων και ξέσπασαν πυροβολισμοί. Περικύκλωσε επίσης το σπίτι όπου έμεναν ο Μελάς, ο Πύρζας, ο Ντίνας και ένας Κρητικός ονόματι Στρατινάκης, το οποίο καταδεικνυόταν σαφώς στο γράμμα του Μήτρου Βλάχου.

Οι περισσότερες αφηγήσεις συντρόφων του Μελά αμφισβητούν το ότι υπήρξε σημαντική μάχη και είναι αμφίβολο αν ο Μελάς και όσοι ήταν μαζί του συμμετείχαν. Όλες οι εκδοχές συγκλίνουν πως κάποια στιγμή τη νύχτα ο Μελάς προσπάθησε να διαφύγει, όμως τραυματίστηκε θανάσιμα. Οι μαρτυρίες ποικίλουν για το αν ο Μελάς ύστερα από τον τραυματισμό του απεβίωσε, αυτοκτόνησε, ζήτησε από τον Ντίνα να τον αποτελειώσει, ή ο τελευταίος τον σκότωσε αυτόβουλα. Φαίνεται να ήταν ο μοναδικός νεκρός της ελληνικής πλευράς.

Σύμφωνα με μια αφήγηση των συμβάντων που διαδόθηκε από τις εφημερίδες της εποχής πέθανε στα χέρια του φίλου του, Γεώργιου Στρατινάκη και η τελευταία του φράση πριν ξεψυχήσει ήταν «Βούλγαρος να μη μείνει». Η εκδοχή αυτή δεν επιβεβαιώνεται από καμία μαρτυρία.

Γύρω από το σώμα του νεκρού Παύλου Μελά εκτυλίχθηκε μια διπλωματική επιχείρηση για την παραλαβή και τον ενταφιασμό του. Οι Έλληνες δεν ήθελαν να γίνει γνωστή στους Οθωμανούς η ταυτότητα και το στρατιωτικό αξίωμα του νεκρού, διότι αυτό θα δημιουργούσε διπλωματική κρίση. Αρχικά ο νεκρός θάφτηκε από τους χωρικούς έξω από τη Στάτιστα, ενώ οι Οθωμανοί δεν γνώριζαν την ταυτότητά του.

Αργότερα ο Ντίνας απεσταλμένος της ελληνικής πλευράς (πιθανώς του Μητροπολίτη Καστοριάς Γερμανού Καραβαγγέλη ή του οπλαρχηγού Κύρου) επιχείρησε να ξεθάψει και να μεταφέρει αλλού τον νεκρό. Στο μεταξύ όμως ο θάνατος του Μελά είχε μαθευτεί στην Αθήνα και η εκεί Οθωμανική πρεσβεία ειδοποίησε τις αρχές της Θεσσαλονίκης να βρουν το πτώμα ώστε να το χρησιμοποιήσουν σαν απόδειξη της Ελληνικής επέμβασης σε οθωμανική επικράτεια. Έτσι, ενώ ο Ντίνας έκανε την εκταφή εμφανίστηκε οθωμανικός στρατός. Τότε έκοψε βιαστικά το κεφάλι του νεκρού και έφυγε. Το κεφάλι τάφηκε μπροστά στην Ωραία Πύλη του Ναού της Αγίας Παρασκευής στο χωριό Πισοδέρι ενώ οι Οθωμανοί πήραν το ακέφαλο σώμα και το πήγαν στην Καστοριά για αναγνώριση.

Ο Γερμανός Καραβαγγέλης, που γνώριζε τα πάντα, κινητοποίησε τη νεολαία της Καστοριάς που περικύκλωσε το Διοικητήριο και απαιτούσε να τους δοθεί το σώμα «κάποιου Ζέζα» που ήταν Έλληνας. Ο Μητροπολίτης, προειδοποιώντας ότι μπορεί να συμβούν ταραχές που θα έβλαπταν την ειρηνική συμβίωση Τούρκων και Ελλήνων κατάφερε να του δοθεί το σώμα, το οποίο και τάφηκε στο παρεκκλήσιο των Ταξιαρχών κοντά στο Μητροπολιτικό Μέγαρο Καστοριάς.

Ο θάνατος του Μελά, γόνου μιας από τις σημαντικότερες ελληνικές οικογένειες, πήρε μεγάλη δημοσιότητα και συγκλόνισε την κοινή γνώμη της εποχής. Υπό την πίεση των γεγονότων η ελληνική κυβέρνηση ωθήθηκε να συμμετάσχει πιο ενεργά στον μακεδονικό αγώνα, ενώ αυξήθηκε σημαντικά ο αριθμός των εθελοντών.

Υστεροφημία

Ο Παύλος Μελάς, παρά τη μικρή του συμβολή στο στρατιωτικό σκέλος των ελληνικών επιχειρήσεων στη Μακεδονία, χάρη στη στάση του και την εκτεταμένη δημοσιότητα που απέκτησε ο θάνατος του, αποτέλεσε υπόδειγμα γενναιότητας και αυταπάρνησης για την απελευθέρωση της πατρίδας στην ελληνική ιστορία.

Η φωτογραφία του Μελά με αντάρτικη περιβολή, μαζί με τον πίνακα που την ίδια χρονιά φιλοτέχνησε με βάση αυτήν ο Γεώργιος Ιακωβίδης, έγινε το γνωστότερο και μακροβιότερο σύμβολο του Μακεδονικού Αγώνα. Κατά τον ιστορικό Βασίλη Γούναρη, η ιστορία και η σημασία της φωτογραφίας αυτής «είναι το καλύτερο παράδειγμα της απόστασης που χωρίζει τη συμβολική, σχεδόν μυθική, σημασία του Μακεδονικού αγώνα από την ιστορία του».

Στην Ελλάδα ο Μελάς θεωρείται σύμβολο του Μακεδονικού Αγώνα και πολλά προσωπικά του αντικείμενα εκτίθενται τώρα στο Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα Θεσσαλονίκης και στο Μουσείο Παύλος Μελάς στην Καστοριά.

Σήμερα το όνομα του φέρει προς τιμήν του το χωριό Στάτιστα, ενώ πλήθος προτομών του στολίζουν πλατείες πόλεων μεταξύ των οποίων στη Θεσσαλονίκη, την Αθήνα, την Κοζάνη και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας. Στη Θεσσαλονίκη, μετά το πρόγραμμα Καλλικράτης, οι δήμοι Σταυρούπολης, Πολίχνης και Ευκαρπίας ενώθηκαν σε ένα δήμο με την ονομασία Παύλος Μελάς.

Read more » Διαβάστε Περισσότερα

Σαν σήμερα...13 Οκτωβρίου.

 

 

Τα σημαντικότερα γεγονότα της 13ης Οκτωβρίου

54: Ο Νέρων ανεβαίνει στο ρωμαϊκό θρόνο.

1307: Με εντολή του Γάλλου βασιλιά, Φιλίππου του Ωραίου, συλλαμβάνονται ο Μέγας Μάγιστρος Ζακ ντε Μολά και χιλιάδες μέλη του Τάγματος των Ναϊτών. Υποβάλλονται σε βασανιστήρια, ενώ λίγους μήνες αργότερα θα καούν στην πυρά. Είναι Παρασκευή και 13 και από τότε αυτή η μέρα θεωρείται ότι φέρνει γρουσουζιά.

1792: Ο Τζορτζ Ουάσινγκτον θέτει το θεμέλιο λίθο για την κατασκευή του Λευκού Οίκου, που θα γίνει η επίσημη κατοικία όλων των Προέδρων των ΗΠΑ.

1884: Η ώρα Γκρίνουιτς καθιερώνεται ως βάση υπολογισμού της παγκόσμιας ώρας.

1904: Ο Μακεδονομάχος Παύλος Μελάς (Μίκης Ζέζας) κυκλώνεται από τουρκικό απόσπασμα στο χωριό Στάτιστα (Μελάς) και τραυματίζεται θανάσιμα.

1905: Ιδρύεται το πρώτο Σοβιέτ των εργατών στην Αγία Πετρούπολη της Ρωσίας, στο οποίο εκλέγεται πρόεδρος ο Λέων Τρότσκι. Στη συνέχεια θα πολλαπλασιαστούν τα Σοβιέτ (τα εργατικά συμβούλια), με αιτήματα το 8ωρο και τις δημοκρατικές ελευθερίες.

1923: Η Άγκυρα ανακηρύσσεται από την τουρκική Εθνοσυνέλευση πρωτεύουσα του τουρκικού κοσμικού κράτους. Η μετακίνηση της πρωτεύουσας από την Κωνσταντινούπολη στην Άγκυρα αποφασίστηκε από τον Κεμάλ Ατατούρκ.

1934: Αρχίζουν τα έργα εξωραϊσμού του Πεδίου του Άρεως με την κατεδάφιση των στρατώνων του Ιππικού και τη μεταφορά των προσφυγικών συνοικισμών.

1943: Β' Παγκόσμιος Πόλεμος: Η Ιταλία έχοντας αλλάξει «στρατόπεδο» κηρύσσει τον πόλεμο στην πρώην σύμμαχό της στον Άξονα, τη Γερμανία.

1951: Παρασημοφορείται από τους Γάλλους με το Σταυρό της Λεγεώνας της Τιμής για τη δράση της στη Βόρεια Αφρική κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο η Μάρλεν Ντίντριχ.

1955: Τρομερές καταιγίδες πλήττουν την Αττική και τη Θεσσαλία και προκαλούν το θάνατο 30 ανθρώπων ενώ αφήνουν άστεγους εκατοντάδες.

1972: Αεροπλάνο στο οποίο επιβαίνει μια ομάδα ράγκμπι της Ουρουγουάης συντρίβεται στις Άνδεις. Αρκετοί από τους επιβάτες εντοπίζονται σώοι 72 ημέρες αργότερα, αλλά όπως ομολογούν κατέφυγαν στον κανιβαλισμό, προκειμένου να επιβιώσουν. Η απίστευτη ιστορία τους έχει μεταφερθεί δύο φορές στη μεγάλη οθόνη.

1977: Κατά την πτήση από τη Μαγιόρκα στη Φρανκφούρτη 2 άντρες και 2 γυναίκες καταλαμβάνουν ένα αεροπλάνο της Λουφτχάνσα, με 86 επιβάτες. Απαιτούν την απελευθέρωση 11 Γερμανών και 2 Τούρκων κρατουμένων. Ο πιλότος δολοφονείται, ωστόσο όλα τα μέλη του πληρώματος και οι επιβάτες απομακρύνονται με ασφάλεια, μετά από επιχείρηση στη Σομαλία στις 17 Οκτωβρίου. Ένας αεροπειρατής επιζεί.

1980: Η Κούβα ανακοινώνει γενική αμνηστία για όλους τους Αμερικανούς, που βρίσκονται σε φυλακές της χώρας.

1992: Αεροπλάνο της Air France κάνει τον γύρο του κόσμου σε χρόνο ρεκόρ 33 ωρών και 1 λεπτού για επιβατική πτήση.

1993: Ορκίζεται η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, που αριθμεί 43 μέλη, με πρωθυπουργό τον Ανδρέα Παπανδρέου.

1995: Αίρεται το εμπάργκο της Ελλάδας προς την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας.

1999: Ο πληθυσμός της γης σύμφωνα με τον ΟΗΕ φτάνει τα 6 δισεκατομμύρια. Ο Κόφι Ανάν επιλέγει τυχαία ένα νεογέννητο στο Σαράγεβο για τον εορτασμό του γεγονότος.

2010: Απεγκλωβίζονται οι πρώτοι από τους 33 παγιδευμένους εργαζόμενους σε ορυχείο στη Χιλή. Η επιχείρηση διάσωσης όλων των εργατών που για 69 ημέρες βρίσκονται στα έγκατα της γης, σε βάθος 622 μέτρων, σε ορυχείο στην έρημο Ατακάμα στη Χιλή θα διαρκέσει περίπου 48 ώρες.

Γεννήσεις

1895 - Κουρτ Σουμάχερ, Γερμανός πολιτικός

1925 - Μάργκαρετ Θάτσερ, Αγγλίδα πολιτικός

1926 - Κίλερ Κοβάλσκι, Καναδός παλαιστής

1926 - Πωλ Σουλικιάς, Έλληνας ζωγράφος

1927 - Τουργκούτ Οζάλ, Τούρκος πολιτικός

1934 - Νάνα Μούσχουρη, Ελληνίδα τραγουδίστρια

1951 - Αντώνης Καφετζόπουλος, Έλληνας ηθοποιός

1960 - Βασίλης Λέκκας, Έλληνας τραγουδιστής

1964 - Παύλος Παυλίδης, Έλληνας τραγουδοποιός

1969 - Νικόλαος Γραμματικός, Έλληνας χειροσφαιριστής

1971 - Πύρρος Δήμας, Έλληνας αρσιβαρίστας

1977 - Πολ Πιρς, Αμερικανός καλαθοσφαιριστής

1981 - Δημήτρης Μούγιος, Έλληνας κωπηλάτης

1982 - Ίαν Θορπ, Αυστραλός κολυμβητής

Θάνατοι

54 - Κλαύδιος, Ρωμαίος αυτοκράτορας

1093 - Ροβέρτος Α', κόμης της Φλάνδρας

1715 - Νικολά Μαλμπράνς, Γάλλος φιλόσοφος

1815 - Ζοακίμ Μυρά, Γάλλος στρατιωτικός

1882 - Αρτύρ ντε Γκομπινώ, Γάλλος φιλόσοφος

1904 - Παύλος Μελάς, Έλληνας στρατιωτικός

1961 - Λουί Ρουαγκασόρε, πρωθυπουργός του Μπουρούντι

1985 - Τάσσος, Έλληνας χαράκτης

1985 - Σπύρος Βασιλείου, Έλληνας ζωγράφος

1987 - Γουόλτερ Χάουζερ Μπράταιην, Αμερικανός φυσικός

2007 - Μπομπ Ντενάρ, Γάλλος μισθοφόρος

2008 - Γκιγιόμ Ντεπαρντιέ, Γάλλος ηθοποιός

2010 - Κώστας Καφάσης, Έλληνας τραγουδιστής

2013 - Φίλιππος Συρίγος, Έλληνας δημοσιογράφος

http://www.newsbeast.gr

Read more » Διαβάστε Περισσότερα

Εορτή της Αγίας Νεομάρτυρος Χρυσής.

  

 

Τη μνήμη της Αγίας Νεομάρτυρος Χρυσής τιμά σήμερα, 13 Οκτωβρίου, η Εκκλησία μας.

Η Αγία Χρυσή γεννήθηκε στο χωριό Σλάτενα (σημερινή Χρυσή) της επαρχίας Αλμωπίας Νομού Πέλλης. Ο πατέρας της ήταν φτωχός και είχε τέσσερις θυγατέρες. Η Χρυσή ήταν ωραία στο σώμα και στην ψυχή. Κάποτε, ενώ βρισκόταν μαζί με άλλες γυναίκες στους αγρούς και μάζευε καυσόξυλα, την απήγαγε κάποιος Τούρκος και τη μετέφερε στο σπίτι του.

Ο Τούρκος προσπάθησε με κολακείες να την εξισλαμίσει και να την κάνει γυναίκα του.

Η Χρυσή όμως αντιστάθηκε και δυναμικά απάντησε: «Εγώ τον Χριστό μόνο γνωρίζω για νυμφίο μου, που δεν θα αρνηθώ και αν ακόμα με κομματιάσεις».

Οι γονείς και οι συγγενείς της Χρυσής, με εξαναγκασμό των Τούρκων, την παρακαλούσαν να δεχτεί τον μωαμεθανισμό για να σωθεί. Αλλά η μεγαλόψυχη Χρυσή τους απάντησε ότι: «πατέρα έχω τον Κύριό μου Ιησού Χριστό, μητέρα την Κυρία Θεοτόκο, αδελφούς δε και αδελφές έχω τους Αγίους και τις Αγίες της Εκκλησίας μας».

Μπροστά λοιπόν στη σταθερότητα της Χρυσής, οι Τούρκοι απάντησαν με φρικτά βασανιστήρια. Τελικά στις 13 Οκτωβρίου 1795 μ.Χ., κατέκοψαν το σώμα της με μαχαίρια και έτσι πανάξια έλαβε το στεφάνι του μαρτυρίου από τον Νυμφίο Χριστό.

Απολυτίκιο:
Ήχος γ’. Θείας Πίστεως.
Σκεύος χρύσεον, της παρθενίας, και ακήρατος, νύμφη Κυρίου, εχρημάτισας Χρυσή καλλιπάρθενε· την γαρ αγνείαν αμέμπτως φυλάττουσα, υπέρ Χριστού θεοφρόνως ενήθλησας· Μάρτυς ένδοξε, ικέτευε τον Νυμφίον σου, δωρήσασθε ημίν το μέγα έλεος.

Read more » Διαβάστε Περισσότερα

Εορτάζοντες την 13ην του μηνός Οκτωβρίου

 Εορτάζοντες την  13ην του μηνός Οκτωβρίου

---

 

• ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΚΑΡΠΟΣ, ΠΑΠΥΛΟΣ, ΑΓΑΘΟΔΩΡΟΣ και ΑΓΑΘΟΝΙΚΗ

• Ο ΑΓΙΟΣ ΦΛΩΡΕΝΤΙΟΣ

• Ο ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΟΧΟΣ

• Ο ΑΓΙΟΣ ΔΙΟΣΚΟΡΟΣ

• Ο ΟΣΙΟΣ ΝΙΚΗΤΑΣ, ο Ομολογητής και Πατρίκιος

• Ο ΑΓΙΟΣ ΒΕΝΙΑΜΙΝ ο Διάκονος, Ιερομάρτυρας που μαρτύρησε στην Περσία

• Ο ΑΓΙΟΣ ΑΝΤΙΓΟΝΟΣ

• Ο ΑΓΙΟΣ ΔΙΟΚΛΗΤΙΑΝΟΣ

• ΤΑ ΑΓΙΑ ΔΥΟ ΠΑΙΔΙΑ

• Η ΑΓΙΑ ΧΡΥΣΗ, η Νεομάρτυς

 

Αναλυτικά

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΚΑΡΠΟΣ, ΠΑΠΥΛΟΣ, ΑΓΑΘΟΔΩΡΟΣ και ΑΓΑΘΟΝΙΚΗ
Μαρτύρησαν όταν αυτοκράτορας ήταν ο Δέκιος (249-251), σκληρότατος διώκτης των χριστιανών. Όλοι είχαν πατρίδα τους την Πέργαμο. Ο Καρπός, με άρτια γραμματική μόρφωση, ευσεβέστατος και με πολλές υπηρεσίες στην Εκκλησία, έγινε επίσκοπος Θυατείρων. Ο Πάπυλος, που είχε σπουδάσει ιατρική και πρόσφερε τις υπηρεσίες του αμισθί, έγινε διάκονος και άμεσος συνεργάτης του Καρπού. Ο Αγαθόδωρος, ψυχή εκλεκτή και πιστή, ήταν υπηρέτης στην επισκοπή Θυατείρων. Όταν και τους τρεις συνέλαβε ο ανθύπατος Ουαλέριος, ομολόγησαν μπροστά του με παρρησία τον Χριστό. Τότε ο Ουαλέριος τους είπε: "Οι χριστιανοί είναι δεισιδαίμονες, ανίκανοι, χωρίς ανώτερα αισθήματα. Εσείς, σαν μορφωμένοι άνθρωποι, αμέσως πρέπει να τους αρνηθείτε". Στην κατηγορία αυτή, απάντησε ο Επίσκοπος Καρπός με τα λόγια του Απ. Παύλου. Μια απάντηση που ίσχυε, ισχύει και θα ισχύει στους αιώνες για το φρόνημα των συνειδητών χριστιανών. Είπε λοιπόν: "Κοπιώμεν εργαζόμενοι ταις ίδίαις χερσί λοιδορούμενοι εύλογούμεν, διωκόμενοι άνεχόμεθα, βλασφημούμενοι παρακαλούμεν"1, που σημαίνει, εμείς οι χριστιανοί, βασιλιά, κοπιάζουμε με τα ίδια μας τα χέρια. Έπειτα, την ώρα που οι άπιστοι στο Ευαγγέλιο μας βρίζουν και μας περιγελούν, εμείς ευχόμαστε αγαθά γι' αυτούς. Ενώ μας καταδιώκουν, τους δείχνουμε ανοχή, ενώ μας συκοφαντούν, απαντούμε με λόγια γλυκά και παρακλητικά. Εκνευρισμένος ο Ουαλέριος από την απάντηση, αφού τους βασάνισε, μαζί με την αδελφή του Παπύλου Αγαθονίκη, τους αποκεφάλισε όλους .
1. Α' προς Κορινθίους, δ' 12-13.

Απολυτίκιο. Ήχος γ'. Θείας πίστεως.
Βίον ένθεον, διαδραμόντες, Χριστού ώφθητε, συγκληρονόμοι, δι' αθλήσεως εχθρόν τροπωσάμενοι, Καρπέ σοφέ και κλεινέ Αγαθόδωρε, Αγαθονίκη και Πάπυλε ένδοξε. Θείοι Μάρτυρες, Χριστώ τω Θεώ πρεσβεύσατε, δωρήσασθαι ήμιν το μέγα έλεος.

Ο ΑΓΙΟΣ ΦΛΩΡΕΝΤΙΟΣ
Τον διέκριναν χαρακτηριστική ψυχραιμία και θάρρος, ακόμα και όταν η ζωή του κρεμόταν από μια κλωστή. Ο άγιος Φλωρέντιος ζούσε στη Θεσσαλονίκη, απ' όπου και καταγόταν. Με τη μεγάλη πίστη και το θείο ζήλο του για το φωτισμό και τη σωτηρία των ψυχών, αφιέρωσε τη ζωή του στη διδασκαλία του Ευαγγελίου. Καταγγέλθηκε γι' αυτό στον τότε ειδωλολάτρη ηγεμόνα της Θεσσαλονίκης, και με θάρρος ομολόγησε μπροστά του την πίστη του στον Χριστό. Δεν δίστασε μάλιστα, να συστήσει και στον ίδιο τον ηγεμόνα να ασπαστεί τη χριστιανική πίστη, σπάζοντας έτσι τα δίκτυα της ειδωλολατρικής πλάνης. Ο ηγεμόνας ξαφνιασμένος στην αρχή, εξοργισμένος κατόπιν, διέταξε να τον βασανίσουν σκληρά. Τον έδειραν λοιπόν και του έσχισαν τις σάρκες. Στη συνέχεια τον έριξαν μέσα στη φωτιά, όπου κάηκε το σώμα του, αλλά μέσα απ' αυτό βγήκε για ν' ανέβει λαμπρότερη από κάθε φλόγα, η ευσεβής και ηρωική ψυχή του.

Ο ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΟΧΟΣ
Άγνωστος στους Συναξαριστές. Στον Πατμιακό Κώδικα 266 η μνήμη του αναφέρεται με τον πιο πάνω Φλωρεντία. Ίσως να είναι ο ίδιος με τον νοτάριο Άγιο Μαρτύριο (+ 25 Οκτ.).

Ο ΑΓΙΟΣ ΔΙΟΣΚΟΡΟΣ
Μαρτύρησε στα χρόνια του βασιλιά Διοκλητιανού το έτος 288. Καταγόταν από τους ονομαζόμενους Σκηνοπολίτες και στο αξίωμα ήταν βουλευτής. Πέταξε στα σκουπίδια όλα τα κατά κόσμον αξιώματα και τιμές και παρουσιάστηκε μπροστά στον άρχοντα Λουκιανό και τον ήλεγξε δριμύτατα για τις διώξεις του εναντίον των Χριστιανών. Εμβρόντητος ο άρχοντας για τη στάση του Διόσκορου, προσπάθησε με κολακείες και απειλές να μεταστρέψει τη γνώμη του. Επειδή όμως δεν τα κατάφερε, βασάνισε τον Άγιο σκληρά και στο τέλος τον αποκεφάλισε.

Ο ΟΣΙΟΣ ΝΙΚΗΤΑΣ, ο Ομολογητής και Πατρίκιος
Καταγόταν από την Παφλαγονία και γεννήθηκε το έτος 763 από ευσεβείς γονείς, τον Γρηγόριο και την Άννα, οι όποιοι τον ανέθρεψαν σύμφωνα με τις επιταγές του Ευαγγελίου. Ιδιαίτερη αγάπη προς τον Άγιο είχε η συγγένισσά του, βασίλισσα Ειρήνη (άλλοι αναφέρουν Θεοδώρα). Προσλήφθηκε στα ανάκτορα και ανέβηκε με την αρετή και την ικανότητα του στο αξίωμα του πατρικίου και στρατηγού της Σικελίας. Έχοντας όμως κλίση στην ήρεμη ζωή, έγινε μοναχός. Αλλά καταδιώχτηκε από τους εικονομάχους βασιλείς Λέοντα και Θεόφιλο και εξορίστηκε πολλές φορές. Μετά από πολλές ταλαιπωρίες, σε ηλικία 75 χρονών απεβίωσε ειρηνικά το έτος 838.

Ο ΑΓΙΟΣ ΒΕΝΙΑΜΙΝ, ο Διάκονος, Ιερομάρτυρας που μαρτύρησε στην Περσία
Έζησε στις αρχές του 5ου αιώνα, επί βασιλέων Περσίας Ισδιγέργη και Κων/πολης Θεοδοσίου του Μικρού. Μάλλον καταγόταν από την Περσία και ήταν Διάκονος της εκεί Εκκλησίας. Κήρυττε με θερμότητα ζήλου και δύναμη λόγου τις αλήθειες του Ευαγγελίου και έτσι είλκυε πολλούς ειδωλολάτρες. Για τη δράση του αυτή καταγγέλθηκε στον βασιλιά Ισδιγέργη και υποβλήθηκε σε φρικτά μαρτύρια, μέσα στα όποια παρέδωσε την εκλεκτή ψυχή του. (Η μνήμη του περιττά επαναλαμβάνεται από ορισμένους Συναξαριστές και την 31η Μαρτίου).

Ο ΑΓΙΟΣ ΑΝΤΙΓΟΝΟΣ
Μαρτύρησε δια πυρός.

Ο ΑΓΙΟΣ ΔΙΟΚΛΗΤΙΑΝΟΣ
Άγνωστος στους Συναξαριστές. Συναντάται στον Λαυριωτικό Κώδικα Δ 23 μαζί με τον Φλωρεντία, όπου και η κοινή Ακολουθία τους.

ΤΑ ΑΓΙΑ ΔΥΟ ΠΑΙΔΙΑ
Μαρτύρησαν δια πυρός που άναψαν στο έδαφος και τα εξανάγκασαν να τρέχουν μέσα σ' αυτή.

Η ΑΓΙΑ ΧΡΥΣΗ, η Νεομάρτυς
Γεννήθηκε στο χωριό Σλάτενα (σημερινή Χρυσή) της επαρχίας Αλμωπίας Νομού Πέλλης. Ο πατέρας της ήταν φτωχός και είχε τέσσερις θυγατέρες. Η Χρυσή ήταν ωραία στο σώμα και στη ψυχή. Κάποτε, ενώ βρισκόταν μαζί με άλλες γυναίκες στους αγρούς και μάζευε καυσόξυλα, την απήγαγε κάποιος Τούρκος και τη μετέφερε στο σπίτι του. Ο Τούρκος προσπάθησε με κολακείες να την εξισλαμίσει και να την κάνει γυναίκα του. Η Χρυσή όμως αντιστάθηκε και δυναμικά απάντησε: "Εγώ τον Χριστό μόνο γνωρίζω για νυμφίο μου, που δεν θα αρνηθώ και αν ακόμα με κομματιάσεις". Οι γονείς και οι συγγενείς της Χρυσής, με εξαναγκασμό των Τούρκων, την παρακαλούσαν να δεχτεί τον μωαμεθανισμό για να σωθεί. Αλλά η μεγαλόψυχη Χρυσή τους απάντησε ότι: "πατέρα έχω τον Κύριό μου Ιησού Χριστό, μητέρα την Κυρία Θεοτόκο, αδελφούς και αδελφές έχω τους Αγίους και τις Αγίες της Εκκλησίας μας". Μπροστά λοιπόν στη σταθερότητα της Χρυσής, οι Τούρκοι απάντησαν με φρικτά βασανιστήρια. Τελικά στις 13 'Οκτωβρίου 1795, κατέκοψαν το σώμα της με μαχαίρια και έτσι πανάξια έλαβε το στεφάνι του μαρτυρίου από τον Νυμφίο Χριστό.

Read more » Διαβάστε Περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΚΑΙΡΟΥ για Τρίτη 13 Οκτωβρίου.

 

Την Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2026 αναμένονται βροχές και καταιγίδες σε μεγάλο μέρος της χώρας. Η θερμοκρασία θα σημειώσει πτώση. Άνεμοι έως 8 μποφόρ στο Ιόνιο.

Πιο αναλυτικά, από τις πρώτες ώρες της Τρίτης αναμένονται βροχές και καταιγίδες, κατά τόπους ισχυρές, στο Ιόνιο και στα δυτικά ηπειρωτικά. Από το πρωί τα ισχυρά κατά τόπους φαινόμενα θα επηρεάσουν και την Πελοπόννησο, ενώ από το απόγευμα θα εντοπίζονται κυρίως στο Κεντρικό και Νότιο Αιγαίο, στην Κρήτη, στη Εύβοια και στα ανατολικά ηπειρωτικά. Αξίζει να σημειωθεί ότι στις προαναφερθείσες περιοχές υπάρχει πιθανότητα εκδήλωσης χαλαζοπτώσεων. Παράλληλα, βροχές και σποραδικές καταιγίδες θα εκδηλωθούν και στην υπόλοιπη χώρα, μικρότερης όμως έντασης και διάρκειας.

Η θερμοκρασία στη Δυτική Μακεδονία θα κυμανθεί από 7 έως 12 βαθμούς Κελσίου, στην υπόλοιπη Μακεδονία και στη Θράκη από 11 έως 19, στη Θεσσαλία από 13 έως 20, στην Ήπειρο από 10 έως 18, στην Στερεά και στην Πελοπόννησο από 11 έως 22 βαθμούς, στα νησιά του Ιονίου από 14 έως 18, στα νησιά του Βορείου και Ανατολικού Αιγαίου από 14 έως 22, στις Κυκλάδες και στα Δωδεκάνησα από 14 έως 25, και στην Κρήτη από 17 έως 27 βαθμούς Κελσίου.

Οι άνεμοι στο Βόρειο Αιγαίο θα πνέουν από βορειοανατολικές διευθύνσεις, αρχικά 2 έως 4 μποφόρ όμως σταδιακά θα παρουσιάσουν σημαντική σταδιακή ενίσχυση και προς το βράδυ θα φτάνουν κατά τόπους τα 7 μποφόρ. Στο Κεντρικό Αιγαίο οι άνεμοι θα πνέουν από μεταβαλλόμενες διευθύνσεις, αρχικά 2 έως 4 μποφόρ όμως σταδιακά θα παρουσιάσουν σημαντική σταδιακή ενίσχυση και από το απόγευμα θα φτάνουν κατά τόπους τα 7 μποφόρ. Στο Νότιο Αιγαίο οι άνεμοι θα πνέουν από δυτικές έως νοτιοδυτικές διευθύνσεις 3 έως 5 μποφόρ και από το απόγευμα 4 έως 6 μποφόρ. Στο Ιόνιο οι άνεμοι θα πνέουν αρχικά από νότιες διευθύνσεις 3 έως 5 μποφόρ και πρόσκαιρα τοπικά έως 6 μποφόρ. Σταδιακά όμως από το πρωί θα στραφούν σε βορειοδυτικούς 5 έως 7 μποφόρ και πρόσκαιρα τοπικά έως 8 μποφόρ.

Στην Αττική αναμένονται νεφώσεις ενώ βροχές και σποραδικές καταιγίδες θα εκδηλωθούν μετά το μεσημέρι. Οι άνεμοι θα πνέουν αρχικά από μεταβαλλόμενες διευθύνσεις 2 έως 4 μποφόρ όμως από το μεσημέρι θα γίνουν βόρειοι 2 έως 4 μποφόρ και μετά το απόγευμα 3 έως 5 μποφόρ. Η θερμοκρασία θα κυμανθεί από 18 έως 22 βαθμούς Κελσίου.

Στον νομό Θεσσαλονίκης αναμένονται νεφώσεις με πρόσκαιρες τοπικές βροχές. Οι άνεμοι θα πνέουν από βορειοδυτικές διευθύνσεις 2 έως 4 μποφόρ. Η θερμοκρασία στο κέντρο της Θεσσαλονίκης θα κυμανθεί από 16 έως 23 βαθμούς Κελσίου.

Read more » Διαβάστε Περισσότερα

Ρομάντσο...Το θρυλικό περιοδικό των ρεκόρ.

 

Με αφορμή τα 35 χρόνια από την διακοπή κυκλοφορίας του Ρομάντσου το WE παρουσιάζει το περιοδικό που έμπαινε σε 300.000 σπίτια κάθε εβδομάδα στην Ελλάδα

Το θυμάμαι αμυδρά. Στο κουρείο που πήγαινα πιτσιρίκος την δεκαετία του ’70 στο τραπεζάκι δίπλα στις πεντάλιτρες μπουκάλες της «Μυρτώ». Μαζί με τα περιοδικά με τα σταυρόλεξα και το «Τραστ του γέλιου». Στόχος μου ήταν να προλάβω να διαβάσω όσες περισσότερες γελοιογραφίες του Αρχέλαου και του Χριστοδούλου μπορούσα πριν έρθει η σειρά μου για κούρεμα. Όσο μεγάλωνα και συνέχιζα στο ίδιο κουρείο το Ρομάντσο πήγαινε όλο και πιο κάτω στην στοίβα. Χάνονταν κάτω από περιοδικά φρέσκα και γυαλιστερά που το ιλουστρασιόν χαρτί τους και η ύλη τους σε κέρδιζε. Ήταν η εποχή που είχαμε περάσει οριστικά στην έγχρωμη τηλεόραση, στον «Ταχυδρόμο», στο «ΕΝΑ» και στο «ΚΑΙ». Και κάπως έτσι το Ρομάντσο βγήκε από την ζωή μας – και από τις στοίβες των περιοδικών στα κουρεία και στα κομμωτήρια – χωρίς να το καταλάβει σχεδόν κανείς.

Ήταν 10 Απριλίου του 1990 όταν το Ρομάντσο θα κρέμονταν για τελευταία φορά στα μανταλάκια των περιπτέρων. Επάνω το «ΣΥΝ», όπως είχε μετονομαστεί στο Ρομάντσο λίγες εβδομάδες πριν, σε μία απέλπιδη προσπάθεια ανανέωσης από τον τελευταίο του διευθυντή Μάνο Αντώναρο, που το είχε αγαπήσει όσο λίγοι ως γιος του Αρχέλαου, έγραφε τεύχος 2454. Είχαν περάσει 2454 εβδομάδες,  η διαίρεση βγάζει περίπου 47 χρόνια αλλά η ιστορία του ξεπερνάει τα πενήντα, με ένα μικρό διάλειμμα στα πρώτα χρόνια της Κατοχής. Στην μεταπολεμική Ελλάδα το Ρομάντσο είχε γίνει συνώνυμο του περιοδικού . Σε μία Ελλάδα που διαμόρφωνε αστική κουλτούρα το ψιλικατζίδικο λέγονταν ΕΒΓΑ της γειτονίας, η οδοντόκρεμα Κολυνός και το περιοδικό Ρομάντσο.

«Δεν υπήρχε άνθρωπος που να μην το αγόραζε» θυμάται στα 88 του χρόνια σήμερα ο Γιάννης Καιροφύλας, ο «Αθηναιογράφος» του Ρομάντσο και όπως αναφέρει στο WE του news247 «πήγαιναν στο περίπτερο και έλεγαν “πιάσε μου ένα Ρομάντσο” και εννοούσαν ένα οποιοδήποτε περιοδικό». Ποιοι το αγόραζαν; Σύμφωνα με όσα μας αναφέρει ο κ. Καιροφυλάς «είναι μύθος ότι ήταν το περιοδικό για τις κομμώτριες και τις κοπτοραπτούδες, αυτά τα έλεγαν οι των εφημερίδων που ήθελαν να υποβαθμίσουν την ύλη του. Το Ρομάντσο το διάβαζαν όλοι. Από τα λαϊκά κορίτσια μέχρι εισαγγελείς και καθηγητές πανεπιστημίου. Οι τελευταίοι μπορεί να ντρέπονταν λίγο και να το έκρυβαν μέσα στην εφημερίδα ή να είχαν ως δικαιολογία ότι το αγόραζαν για την σύζυγο τους όμως σας πληροφορώ – καθώς συνομιλούσα μαζί τους – ότι ήταν φανατικοί αναγνώστες. Και ξέρετε γιατί; Γιατί εκείνη την εποχή το Ρομάντσο είχε μαζέψει τις καλύτερες πένες στην δημοσιογραφική αγορά. Με το που άνοιγες το περιοδικό στην σελίδα 3 υπήρχε για δεκαετίες το χρονογράφημα του Π. Παλαιολόγου, έγραφε ο Νίκος Τσιφόρος, ο Νίκος Μαράκης, η Μπουκουβάλα – Αναγνώστου και άλλοι πολλοί. Δεν υπήρχε μεγάλη υπογραφή στα έντυπα που να μην πέρασε από το Ρομάντσο».

Ψυχή και ιδρυτής του περιοδικού, ο Νίκος Θεοφανίδης που γεννήθηκε το 1901 στο Τσεσμέ της Μικράς Ασίας και από μικρός δούλευε στα τυπογραφία. Μεγαλωμένος ανάμεσα στις μυρωδιές του δημοσιογραφικού χαρτιού, του αντιμονίου και του μελανιού με την κάθοδο του στην Αθήνα καταπιάστηκε με την έκδοση του Ρομάντσου αρχικά σε συνεργασία με τον Σπ. Λαμπαδαρίτη. Το Ρομάντσο ξεκίνησε την πορεία του στις 17 Νοεμβρίου του 1934 και μέχρι το 1942 είχε την μορφή βιβλιοπεριοδικού. Από την αρχή μέχρι το τέλος του φιλοξενούσε μία αυτοτελή ιστορία, ένα ρομάντσο. Μεσούσης της κατοχής θα αλλάξει τον χαρακτήρα του και θα γίνει το περιοδικό ποικίλης ύλης που κυριάρχησε μεταπολεμικά. Αρχικά – και για δύο χρόνια – διευθυντής ανέλαβε ο Απόστολος Μαγγανάρης ο οποίος είχε την «Μάσκα» ενώ στην συνέχεια ανέλαβε ο Μιχάλης Χανούσης ο οποίος το οδήγησε μέχρι και την δεκαετία του ’80.

Η κίνηση που έκανε το Ρομάντσο να ξεφύγει από τον ανταγωνιστικό «Θησαυρό» ήταν η μείωση της τιμής του από τις 6 δραχμές στις 3 το 1956. Το τιράζ από τότε και μετά αυξάνονταν με γεωμετρική πρόοδο. Από τα 11.000 φύλλα στα μέσα της δεκαετίας του ’50 έφτασε σταδιακά να αγγίξει και τις 400.000 αντίτυπα όμως για το μεγαλύτερο διάστημα πουλούσε σταθερά πάνω από 300.000 περιοδικά κάθε εβδομάδα. Νούμερα που δεν έπιασε ποτέ κανένα άλλο περιοδικό – και αν δεν απατώμαι και έντυπο – και που το πιθανότερο ότι δεν θα πιάσει ούτε στο μέλλον.

Στα περίπτερα της επικράτειας γίνονταν προκρατήσεις σε τεφτέρια ενώ ταξίδευε με αεροπλάνα, τρένα και βαπόρια όπου υπήρχε ελληνισμός στην δεκαετία του ’60. Το Ρομάντσο σε μία εποχή που δεν υπήρχε άλλος τρόπος διασκέδασης και επαφής με τον ελληνικό γραπτό λόγο είχε και τον ρόλο αυτό για τους απόδημους.

Η ύλη του ήταν για όλη την οικογένεια. Ο πατέρας θα διάβαζε το «εξωτικό διήγημα» του Νίκου Μαράκη, τις «περιπέτειες του διάσημου κυνηγού Μ. Χιτζ» τα μεταφρασμένα από αμερικανικά περιοδικά αστυνομικά διηγήματα ή τους «Αφανείς ήρωες από την Κατοχή» και τους «Ιππότες των ορέων». Η μητέρα με την σειρά της θα διάβαζε τα αισθηματικά διηγήματα και μυθιστορήματα, τις στήλες ομορφιάς, τις συμβουλές για το νοικοκυριό και την εκλαϊκευμένη ιατρική ενώ τα παιδιά τα παραμύθια και τις χιουμοριστικές στήλες ενώ κοινός τόπος για όλους ήταν το χρονογράφημα του Παλαιολόγου και το ευθυμογράφημα του Τσιφόρου και φυσικά οι γελοιογραφίες με χαρακτηριστικότερη το «Κόμμα των Βαρελοφρόνων» του Π. Παυλίδη και ο Σπαγγοραμένος του Σ. Πολενάκη. Εδώ αξίζει να αναφερθεί ότι το Ρομάντσο δημιούργησε σχολή καθώς έφερε την γελοιογραφία στα περιοδικά την δεκαετία του ’50. Από τις σελίδες του πέρασαν ο Αρχέλαος, ο Βασίλης Χριστοδούλου, ο Παυλίδης, ο Πολενάκης, ο Βλασσόπουλος, ο Μακρής, ο Αναστόπουλος και πολλοί άλλοι. Χαρακτηριστικό ήταν το περιοδικό – πέρα από τις πολλές που είχα διάσπαρτα μέσα στην ύλη του – είχε δώσει το οπισθόφυλλο τους σε ένα σετ από γελοιογραφίες. Στην συνέχεια και όσο μεγάλωνε η διαφημιστική αγορά μεταφέρθηκε στο εσωτερικό οπισθόφυλλο λόγω διαφήμισης και για τον ίδιο λόγο έφυγε και από εκεί και να πάει ως «γελάστε μαζί μας» απέναντι από το εσωτερικό οπισθόφυλλο.

Εντύπωση – με βάση τα μεταγενέστερα περιοδικά ποικίλης ύλης – ήταν το εξώφυλλο τουλάχιστον έως και την δεκαετία του ’60: Υπήρχε μόνο ο τίτλος του περιοδικού, η τιμή, ο αύξων αριθμός και το πορτρέτο ενός καλλιτέχνη, Έλληνα η ξένου. Πουθενά ημερομηνία, πουθενά θεματολογία, πουθενά συνέντευξη του προσώπου που έβλεπες στο εξώφυλλο. Το τελευταίο άλλαξε την δεκαετία του ’70 όταν στο δυναμικό του Ρομάντσο προστέθηκε η Κική Σεγδίτσα η οποία πραγματοποιούσε της συνεντεύξεις με το πρόσωπο του εξωφύλλου.

Η πτωτική πορεία για το περιοδικό ξεκινάει από τις αρχές της δεκαετίας του ’80. Οι λόγοι,πολλοί. Ο προφανέστερος η γήρανση του ίδιου του εντύπου, των ανθρώπων που το διάβαζαν και αυτών που το δημιουργούσαν. Όπως είπαμε και στην αρχή οι εξελίξεις στον Τύπο ξεπέρασαν το Ρομάντσο και τα άλλα έντυπα της εποχής του. Νέοι δημοσιογραφικοί όμιλοι δημιουργούνταν τόσο στις εφημερίδες όσο και στα περιοδικά. Ως οδοστρωτήρας εμφανίσθηκε και ο φιλόδοξος πρώην διοικητής της Τράπεζας Κρήτης Γιώργος Κοσκωτάς. Δημιούργησε την Γραμμή στην Παλήνη αντέγραψε τα ενημερωτικά, lifestyle, glossy και τηλεοπτικά περιοδικά που κυριαρχούσαν τότε στην Αμερική και στην Ευρώπη. Τα λεφτά που έριχνε για διαφήμιση αλλά και για συμβόλαια με δημοσιογράφους κόντεψαν να τσακίσουν ισχυρούς εκδότες, πόσο μάλλον το ταπεινό πλέον Ρομάντσο.

Φεβρουάριο του 1987 θα φύγει από την ζωή ο Νίκος Θεοφανίδης, ο οποίος είχε αποχωρήσει ήδη από τα εκδοτικά από το 1984. Τον Αύγουστο του 1987, οι τίτλοι του Θεοφανίδη (Ρομάντσο, Πάνθεον, Βεντέττα) θα περάσουν στον Δημοσιογραφικό Οργανισμό Λαμπράκη ο οποίος με την σειρά του δεν μπόρεσε να ανατρέψει την πτωτική πορεία του περιοδικού με αποτέλεσμα να προχωρήσει στην οριστική διακοπή της κυκλοφορίας του, πριν από 25 χρόνια, στις 10 Απριλίου του 1990.

Το μόνο που έχει μείνει πλέον να κρατάει ζωντανό το όνομα του είναι η αναβίωση ως θερμοκοιτίδα επιχειρήσεων και πολιτιστικό κέντρο των τελευταίων γραφείων και πιεστηρίων του στην οδό Αναξαγόρα.

news247.gr

Read more » Διαβάστε Περισσότερα

Το τέλος της γερμανικής κατοχής.

 

 Πλήθος κόσμου πανηγυρίζει στην Πλατεία Συντάγματος

12 Οκτωβρίου 1944. Ήταν ένα ηλιόλουστο πρωινό Πέμπτης, όταν οι καμπάνες των εκκλησιών άρχισαν να χτυπούν χαρμόσυνα, καλώντας τους Αθηναίους να ξεχυθούν στους δρόμους και να πανηγυρίσουν το τέλος της γερμανικής κατοχής. Ως τις 3 Νοεμβρίου ο τελευταίος Γερμανός (και Βούλγαρος) στρατιώτης είχε αποχωρήσει από την ηπειρωτική Ελλάδα.

Η αντίστροφη μέτρηση για την αποχώρηση των Γερμανών και των συμμάχων τους Βουλγάρων από την Ελλάδα είχε σημάνει λίγους μήνες νωρίτερα, στις 6 Ιουνίου, όταν οι Σύμμαχοι αποβιβάστηκαν στη Νορμανδία και άρχισαν να περισφίγγουν τον κλοιό γύρω από τη Γερμανία μαζί τους προελαύνοντες Σοβιετικούς από την ανατολική πλευρά. Ήταν φανερό ότι οι ημέρες της Ναζιστικής Γερμανίας ήταν μετρημένες.

Στο χρονικό διάστημα μέχρι την απελευθέρωση είχαν ενταθεί οι πολιτικές διαβουλεύσεις για τη μετακατοχική κατάσταση στην Ελλάδα. Από την πλευρά τους, οι Γερμανοί έψαχναν παρασκηνιακά τρόπους ασφαλούς αποχώρησής τους από τη χώρα μας.

Από τις 26 Απριλίου 1944 της ελληνικής εξόριστης κυβέρνησης ηγείτο ο Γεώργιος Παπανδρέου, οι Άγγλοι όμως ήταν αυτοί που κινούσαν τα νήματα. Με τις συμφωνίες Λιβάνου (17-20 Μαΐου 1944) και Καζέρτας (26 Σεπτεμβρίου 1944) οι ανταρτικές ομάδες του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ είχαν τεθεί υπό τις διαταγές της κυβέρνησης Παπανδρέου, που είχε εμπλουτισθεί και με στελέχη του ΕΑΜ.

Οι Γερμανοί άρχισαν να αποχωρούν σταδιακά από την Αθήνα από το βράδυ της 11ης Οκτωβρίου με κατεύθυνση προς Βορρά. Στις 8 το πρωί της 12ης Οκτωβρίου, οι ελάχιστοι Γερμανοί που είχαν απομείνει στην Αθήνα, συγκεντρώθηκαν στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη. Εκεί, σε μία πρόχειρη όσο και βιαστική τελετή, ο επικεφαλής των κατοχικών δυνάμεων, στρατηγός Χέλμουτ Φέλμι, συνοδευόμενος από τον κατοχικό δήμαρχο Αθηναίων Άγγελο Γεωργάτο, κατέθεσε στεφάνι.

Το μόνο που απέμενε ήταν η υποστολή της ναζιστικής σημαίας από τον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης. Ένας Γερμανός στρατιώτης κατέβασε τη σβάστικα χωρίς καμία επισημότητα στις 9:15 το πρωί, την πήρε υπό μάλης και αποχώρησε με σκυμμένο το κεφάλι, σηματοδοτώντας το τέλος της γερμανικής κατοχής που διήρκεσε 1.625 μέρες και την αρχή ενός τρελού πανηγυριού στους δρόμους της Αθήνας.

Χιλιάδες κόσμου με τη γαλανόλευκη στα χέρια αλληλοασπάζονταν, αναφωνώντας «Χριστός Ανέστη», παιδιά σκαρφάλωναν στις οροφές των τραμ, ενώ απ’ άκρη σ’ άκρη αντηχούσε ο Εθνικός Ύμνος. Μετά από τριάμισι χρόνια δουλείας και σκλαβιάς οι Αθηναίοι ανάπνεαν για πρώτη φορά τον μεθυστικό αέρα της λευτεριάς.

Στις έξι ημέρες που πέρασαν μέχρι την άφιξη της κυβέρνησης στην Αθήνα, την εξουσία ασκούσε τριμελής επιτροπή, αποτελούμενη από τους Θεμιστοκλή Τσάτσο, Φίλιππο Μανουηλίδη και Γιάννη Ζεύγο, συνεπικουρούμενη από τον διοικητή της Αστυνομίας Αθηνών, Άγγελο Έβερτ. Δύο ημέρες αργότερα άρχισαν καταφθάνουν στην πρωτεύουσα δυνάμεις του 3ου Σώματος του βρετανικού στρατού υπό τον αντιστράτηγο Ρόναλντ Σκόμπι, που έγιναν δεκτές με ενθουσιασμό από τους Αθηναίους.

Στις 18 Οκτωβρίου έφτασε στην Αθήνα ο Γεώργιος Παπανδρέου και η κυβέρνησή του. Την ίδια ημέρα, ο πρωθυπουργός σε μία συγκινητική τελετή ύψωσε την ελληνική σημαία στην Ακρόπολη και στη συνέχεια μίλησε στο συγκεντρωμένο πλήθος που είχε γεμίσει ασφυκτικά την πλατεία Συντάγματος από τον εξώστη του Υπουργείου Οικονομικών.

H μεγάλη στιγμή. O πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου υψώνει τη σημαία. O ελληνικός λαός μπορεί και πάλι να αρθρώνει χωρίς φόβο τη λέξη ελευθερία.

Σε μία αριστοτεχνικά δομημένη ομιλία του εξήγγειλε τις προθέσεις της κυβέρνησής του, τονίζοντας, μεταξύ άλλων, την ανάγκη να ικανοποιηθούν οι εθνικές διεκδικήσεις, να αποκατασταθεί η λαϊκή κυριαρχία, να επιλυθεί το πολιτειακό ζήτημα μετά από ελεύθερο δημοψήφισμα και να τιμωρηθούν οι συνεργάτες των κατακτητών. Το πλήθος, που συχνά τον διέκοπτε με συνθήματα υπέρ του ΕΑΜ και του ΚΚΕ, υποδέχθηκε τις εξαγγελίες του με κραυγές και ιαχές υπέρ της λαοκρατικής δημοκρατίας. Ο Παπανδρέου, που ήταν αναγκασμένος να ακροβατεί συνεχώς μεταξύ Αριστεράς και Δεξιάς, απάντησε με τη χαρακτηριστική φράση που έμεινε στην ιστορία: «Πιστεύομεν και εις την λαοκρατίαν».

Όμως, οι χαρές και τα πανηγύρια για την απελευθέρωση κράτησαν μόνο 53 ημέρες. Στις αρχές Δεκεμβρίου τα όπλα θα αντηχήσουν ξανά στους δρόμους της πρωτεύουσας, αλλά αυτή τη φορά θα είναι στραμμένα κατά αδελφών («Δεκεμβριανά»).

https://www.sansimera.gr/articles/13

 

Read more » Διαβάστε Περισσότερα