Τετάρτη 1 Ιουλίου 2026
«Έρθεν και ο Χορτοθέρτς. Έπαρ’ το καγάν’ σο χερ’ τσ’»...Όλα όσα έκαναν τον μήνα Ιούλιο στον Πόντο.
Ο Ιούλιος ή Ιούλης ή Θερνόν, είναι ο έβδομος μήνας του έτους κατά το Ιουλιανό και το Γρηγοριανό Ημερολόγιο και έχει 31 ημέρες. Στο αττικό ημερολόγιο ήταν ο πρώτος μήνας του έτους και ονομάζονταν Εκατομβαιών διάρκειας 30 ημερών που αντιστοιχεί με το χρονικό διάστημα από 23 Ιουνίου έως τις 23 Ιουλίου.
Στον Πόντο ο Ιούλιος λεγόταν Χορτοθέρτς, γιατί ήταν ο μήνας του θερισμού των χόρτων έτσι έλεγαν:
«Έρθεν και ο Χορτοθέρτς. Έπαρ’ το καγάν’ (δρεπάνι) σο χερ’ τσ’ (χέρι σου)».
Στην Κερασούντα, Κοτύωρα, Τρίπολη, Χαλδία και Σάντα τον έλεγαν ο Χορτοθέρης, ενώ στην Τραπεζούντα Χορτοθέρ’ς, αλλά και Χορτοθέρης.
Στα Σούρμενα και στη Ματσούκα λεγόταν (Θερ’νός και στην Κρώμνη και με τα δύο ονόματα.
Θερ’νός μας παραδίδει και ο Φαίδων Κουκουλές ότι λεγότανε στον Πόντο, γράφοντας τα εξής: «Πόσον τούτο είναι ακριβές δεικνύει ότι κατά μεν τους βυζαντινούς χρόνους με τον θερισμόν σχετίζεται ο Ιούλιος, ο εν Πόντω Θερ’νός λεγόμενος».
Το όνομα Χορτοθέρης (Ιούλιος) παράγεται από το ουσιαστικό χόρτον και το ρήμα θερίζω. Από το όνομα αυτού του μήνα έχουμε και τα παράγωγα, το επίθετο χορτοθερέσιν, που σημαίνει αυτό που παράγεται κατά το μήνα Ιούλιο επίσης, το χορτοθέριν, που σημαίνει α) τόπος θερισμού, κατάλληλος για θέρισμα και β) τόπος θερισμένος.
Και όπως συνήθως το καθετί στην πατρίδα μας έδινε αφορμή για τραγούδι και για παροιμιώδεις φράσεις, έτσι έγινε και με τους μήνες, από τα ονόματα των οποίων φαίνεται και το ξεχωριστό χαρακτηριστικό του καθενός σχετικά με τις φυσικές του ενέργειες:
«Ο Μάρτ’ς μαραίν’ τα μάραντα, Απρίλτς τα μανουσάκια, ο Χορτοθέρτς τα χορτάρα κι Αύγουστον παλικάρα».
1) θέρισμα
Ο Ιούλιος λοιπόν ήταν ο μήνας του θερισμού.
Στο Βυζάντιο, όπως μαρτυρεί ο Φαίδων Κουκουλές, η πολιτεία, επειδή έδινε μεγάλη σημασία στο θερισμό για τη διατροφή του λαού, απαγόρευε με νόμο να οδηγούν αυτή την εποχή τους γεωργούς στα δικαστήρια, για να δικαστούν.
Στον Πόντο ο θερισμός έπαιρνε πανηγυρικό χαρακτήρα, όπως μαρτυρεί Δ. Κ. Παπαδόπουλος (Σταυριώτης). Κύριο όργανο του θερισμού ήταν το καγάν’ ή δρεπάν’ (το) και πιο σπάνια δερπάν’.
Στον Όφη το λέγανε δροπάν’ και στη Νικόπολη δερπάντιν, ένα μικρό δρεπάνι με μακρουλό χέρι.
Πιο σπάνια χρησιμοποιούσαν την κερεντή, ένα μεγάλο δρεπάνι με λαβή, με την οποία θέριζαν όρθιοι και συνήθως τη χρησιμοποιούσαν για χόρτα ή τριφύλλι.
Το θέρισμα, κατά το πλείστον, γινόταν από γυναίκες και νέες κοπέλες, που με πολλή χαρά και με τραγούδια θέριζαν, χωρισμένες σε ομάδες, από το βράδυ. Τα τμήματα που θέριζαν από τη μια άκρη ως την άλλη άκρη του χωραφιού τα λέγανε αμνούς. Όταν ο αμνός άρχιζε με μεγάλο πλάστη συνέχεια στένευε και τελείωνε σε γωνία, λεγόταν ξιφάρ’.
Οι θεριστές και οι θερίστριες κρατούσαν με το δεξί χέρι το δρεπάνι, ενώ με το αριστερό τα στάχυα που κόβανε, ώσπου να συμπληρωθεί ένα χερόβολο. Δύο - τρία χερόβολα έκαναν ένα δεμάτ’ (δεμάτι) κι αυτά τα μάζευαν όλα και σχημάτιζαν τα θεμώνια (θημωνιές).
Καθώς παρατηρούσαν τις κοπέλες να θερίζουν σι Πόντιοι, επαινούσαν την αγαπημένη τους τραγουδώντας:
«Σον Αϊ-Λίαν αφκακέσ’ θερίζ’ τ’ εμόν τ’ αρνόπον
και ντ’ έμορφα και νόστιμα κρατεί το καγανόπον».
Όταν άρχιζε το θέρισμα, έστηναν όρθιο το πρώτο δεμάτι, κι αυτός που το έκανε αυτό ευχόταν καλή αρχή, ενώ οι άλλοι θεριστές απαντούσαν άμποτε και τον χρόνου.
Όταν τελείωνε με το καλό ο θερισμός, κρεμούσαν μπρος στην πόρτα τους το αποθέρ’, δηλ. ένα δεμάτι στάχυα με καρπούς, καλλιτεχνικά δεμένο, ενώ ο ιδιοκτήτης του χωραφιού φιλοδωρούσε τη θερίστρια, που πρώτη έβαζε μπρος στα πόδια του το πρώτο χερόβολο.
Ο λαός δεν άφηνε ασχολίαστη κι αυτή την παρουσία του ιδιοκτήτη στο χωράφι την ώρα του θερισμού, κι έτσι έγινε το τραγούδι:
«Θερίστ’ αργάτ’ θερίστ’ αργάτ’, θα σπάζω την κοσσάραν
κι αν ‘κι τελείται το χωράφ’, θα σπάζω την κασκάραν»
2) Αλώνισμα
Οι γυναίκες, όταν τελείωνε το θέρισμα, φορτώνονταν τα δεμάτια, αφού τα έκαναν σαλάκα και τα πήγαιναν στ’ αλώνια, εκεί όπου θα γινόταν το αλώνισμα.
Το αλώνιν, έτσι λεγόταν στην Κερασούντα, Οινόη (Ούνγια), Νικόπολη, Τρίπολη, αλών’ στα Κοτύωρα (Ορντού), Τραπεζούντα, Χαλδία, και αλώνιν ή αλώνι στη Νικόπολη.
Το αλώνι ήταν ένας συμπαγής κυκλικός χώρος που τον γάνωναν, δηλ. άλειφαν με χώμα ή πηλό το έδαφος, το έβρεχαν και μετά πατούσαν καλά την επιφάνειά του με μια πέτρα κυλινδρική, το κυλίντρ’.
Αφού τα ετοίμαζαν όλα, οι γεωργοί έλεγαν, εκρέμ’σα σ’ αλών’, δηλ. άπλωσα τα στάχυα στο αλώνι για αλώνισμα.
Συνήθως το αλώνισμα γινόταν με βόδια, όπως φαίνεται κι από τη φράση τα καλά τα βούδα αγλήγορα κόφ’νε τ’ αλών’.
Στα βόδια περνούσαν το αλωνοζύγονον (Χαλδία), δηλ. τον ειδικό ζυγό για το αλώνισμα, για να σύρουν από πίσω τους τα δουκάνια ή το τυκάν’ (Τραπεζούντα), τουκάνιν (Κερασούντα),τουκάν’ (Κοτύωρα), Σάντα, Τραπεζούντα, Χαλδία), τοκάν’ (Χαλδία). Η λέξη παράγεται από το τυκάνιον, που προέρχεται από το αρχαίο ουσιαστικό η τυκάνη.
Το τυκάν’ ή τα δουκάνα απαρτιζόταν από δύο παράλληλα χοντρά σανίδια ενωμένα, που έφεραν από την κάτω επιφάνεια σφηνωμένους αιχμηρούς πυριτόλιθους ή κοφτερές σιδερένιες λάμες (βλ. «Λαογραφικά Λαραχανής», σελ. 22), για να χωριστεί ο καρπός από τα στάχυα.
Με τον ίδιο τρόπο άλλωστε οι χωρικοί αλώνιζαν και στην περίοδο της γερμανικής κατοχής σε χωριά της Μακεδονίας και αλλού. Για να ενισχύσουν μάλιστα το βάρος επάνω στο τυκάν’, ώστε να γίνει πιο εύκολος ο χωρισμός ου καρπού, τοποθετούσαν επάνω του κάποιο παιδί, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα διασκεδαστική για τα παιδιά, ιδίως αν τους έδιναν στο χέρι τοβουκέντρ’ (=ραβδί που κέντριζαν τα βόδια) και τα κερατίδια (= το σχοινί που δένουν στα κέρατα του βοδιού για να το οδηγούν), για να κρατούν τα ζώα. Καθώς οι γεωργοί αλώνιζαν, προέτρεπαν τα ζώα με διάφορα επιφωνήματα, ώσπου να τελειώσουν το αλώνισμα.
Στη συνέχεια γινόταν το βόρισμαν ή ιβόρισμα, ή εβόριγμαν (Ματσούκα) από το ρήμα βορίζω, που παράγεται από το ουσιαστικό βορέας. Περίμεναν δηλαδή να φυσήξει ο αέρας, οπότε και άρχιζαν το λίχνισμα με το αλωνίφταρον, το ειδικό ξύλινο φτυάρι για το αλώνισμα. Σήκωναν δηλαδή το γέννημα ψηλά στον αέρα, για να ξεχωρίσει ο καρπός από τα άχυρα και για το σκοπό αυτό είχανε κι άλλο εργαλείο, το δίκρανο με δύο δόντια ή χείλη που το λέγανε λεχμετέρ’καθώς ιβόριζαν μάλιστα, παρακαλούσαν τον αέρα να φυσήξει, για να τελειώσουν τη δουλειά τους, τάζοντάς του ότι θα του φτιάξουν ψωμάκι. «Φύσα αέρα, φύσα, θα ευτάμε σε κολοθόπον».
Οι πατέρες μας, θυμόσοφοι όπως ήταν, έλεγαν για κείνους που ανακινούσαν παλιές και ξεχασμένες υποθέσεις ή χρέη παλαιά αχύρα εβορίζ’.
Στη συνέχεια με το αλωνοκόσκινον συνέχιζαν το χώρισμα καρπού από άχυρα. Στο Σταυρί το λέγανε και αχυροκόσκινον ή λωροκόσκινον (=κόσκινο από λεπτές λωρίδες δέρματος σε διατακτική πλέξη).
Μετά έκαναν το τεπούρισμαν με το τεπούρ’, δηλ. ξύλινο μονοκόμματο τον οποίο καθάριζαν τον καρπό από τις πέτρες και τον άγριο βίκο.
Τον καρπό τέλος τον μετρούσαν με το κότ’ ή χοινίκ’ (χοίνιξ), που ήταν μέτρο χωρητικότητας (10-12 οκάδες), και στη συνέχεια έβγαζαν το σπόρο για τη νέα χρονιά, ενώ το υπόλοιπο μέρος το αποθήκευαν στα αμπάρια το και το άχυρο το μετέφεραν σο αχερών’ (στον αχυρώνα τους).
Τα αλώνια, συνήθως, του κάθε χωριού ήταν συγκεντρωμένα σ’ έναν τόπο που τον έλεγαν αλωνοτόπιν (πρβλ. Χαλδία). Ίσως έτσι η δύσκολη δουλειά του αλωνίσματος και ιβορίσματος να γινόταν πιο ευχάριστη, όταν έβλεπαν και γύρω τους άλλους συγχωριανούς τους.
Στις 20 Ιουλίου και στον Πόντο γιόρταζαν, όπως και στην άλλη Ελλάδα, τον Αι-Λιά, δηλ. τον Προφήτη Ηλία, μια γιορτή που είχε σχέση με τα στάχυα. Την μέρα της γιορτής αυτής οι γυναίκες, πηγαίνοντας στην εκκλησία, έδεναν στα κεφάλια ή σε άλλα μέρη του σώματός τους, όπου είχα πόνους, στάχυα. Μετά τη Μεγάλη Είσοδο στη διάρκεια της θείας λειτουργίας, έκοβαν τα στάχυα, πιστεύοντας ότι θα τους κοπεί και ο πόνος.
Η Άλκη Κυριακίδου Νέστορος γράψει σχετικά: «Εδώ το μέσο είναι τα στάχυα. Η χάρη του άγιου μεταδίνεται σ’ αυτά, επειδή οι γυναίκες τα φορούν στη γιορτή του και μέσα στην εκκλησία του. Και τα στάχυα πάλι, με τη σειρά τους, μεταδίνουν τη χάρη του άγιου στις γυναίκες με την άμεση επαφή που έχουν με το σώμα τους. Για να κοπεί τώρα ο πόνος, κόβουν τα στάχυα μιαν ορισμένη στιγμή. Αυτή η πράξη είναι αυτό που λέμε αναλογική μαγεία: όπως κόβω τα στάχυα, έτσι να κοπεί ο πόνος μου».
3) Αργατία
Εκείνο όμως που είναι συγκινητικό και χαρακτηριστικό των προγόνων μας, είναι η αλληλεγγύη, η αγάπη και η συμπαράσταση προς τον πάσχοντα, τον ορφανό, τη χήρα. Έτσι, αν δεν μπορούσε κάποιος να θερίσει ή να αλωνίσει, δουλειές που δεν περιμένουν, γιατί υπήρχε πάντοτε ο κίνδυνος της πυρκαγιάς ή της καταιγίδας, τότε συγκεντρώνονταν πολλοί και χωρίς αμοιβή πήγαιναν και δούλευαν με χαρά, ώσπου να τελειώσουν τις δουλειές και αυτού που είχε την ανάγκη. Την προσφορά αυτή τη λέγανε αργατία.
Επίσης, για να δείξουν το σεβασμό και την τιμή προς τους προύχοντες του τόπου, σχημάτιζαν την τρανόν αργατίαν, η οποία και έπαιρνε πανηγυρικό χαρακτήρα.
Αλήθεια, στη σημερνή εποχή που όλα έχουν βιομηχανοποιηθεί, μπορεί κανείς να συλλάβει την κραυγή των πατέρων μας «φύσα αέρα, φύσα αέρα, θα ευτάμε σε κολοθόπον;». Κι όταν φυσούσε, πάλι αναφωνούσαν: «Ωωχ! Κολόθ’, κολόθ’», (ωχ! ψωμάκι, ψωμάκι) δηλ. θα γίνει πιο μεγάλο ακόμη το ψωμί. Τα χρόνια έρχονται και περνούν, όμως το ψωμί ως τώρα είναι το ευλογημένο ψωμί, κι ακόμη ευλογημένοι είναι και θα είναι αυτοί που κοπιάζουν για να μας το προσφέρουν, έστω και με τα σύγχρονα τεχνικά μέσα, γιατί ο ψωμί έμεινε ψωμί και τίποτα στο διάβα των αιώνων δεν το έχει αντικαταστήσει.
http://www.pontos-news.gr/
Πηγή: e-istoria.com«Ο Ιούλιος και ο άνεμος».
Ιούλιος κι ο άνεμος
δεν είναι `δω
Φτερούγισμα βεντάλιας
στο μπαλκόνι
Μα μια ανάμνηση παλιά
τα διπλωμένα μου πανιά
φουσκώνει
Θα δανειστώ του ναύτη
τη ματιά
με δάκρυ αλμυρό θέλω
να κλάψω
και κει στου πάθους
τ’ ανοιχτά
ό, τι με κούρασε θα το πετάξω
Θα βρω της νύχτας
το σκοπό
και με τη λύρα
του Ορφέα
μέσα στον ύπνο σου θα μπω
εσύ `σαι η αγάπη μου η ωραία.
ΙΟΥΛΙΟΣ.....ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ..ΚΑΛΗ ΔΥΝΑΜΗ ΣΕ ΟΛΟΥΣ.
Ο έβδομος μήνας του χρόνου. Έχει 31 ημέρες. Την ονομασία του την καθιέρωσε ο Μάρκος Αντώνιος (το 44 π.Χ.), για να τιμήσει το φίλο του και μεγάλο στρατηγό των Ρωμαίων, Ιούλιο Καίσαρα, που γεννήθηκε αυτόν το μήνα και που, όπως είναι γνωστό δημιούργησε το «Ιουλιανό ημερολόγιο». Αντικατέστησε τον πέμπτο μήνα, τον Κυρινάλη. Ο ελληνικός λαός τον ονομάζει και Αλωνάρη, Αλωνιστή ή Αλωνιάτη ή Αλωνευτή, επειδή κατά τον μήνα αυτόν γίνεται το αλώνισμα του σιταριού.
Ακόμα τον ονομάζει Γυαλιστή ή Γυαλινό (Νάξο & Χίο), επειδή σε ορισμένες περιοχές της χώρας κατά το μήνα αυτό «γυαλίζουν», δηλ. ωριμάζουν τα σταφύλια. Επίσης αναφέρεται σαν Δευτερόλης (σαν 2ος μήνας του καλοκαιριού), Αηλιάς ή Αηλιάτης (20/7, η γιορτή του Προφήτη Ηλία) και Φουσκομηνάς ή Χασκόμηνας (Ρόδος). ΕΡΓΑΣΙΕΣ:
Αλωνίζουν.
Σκαλίζουν καπνά, καλαμπόκι & πατάτες.
Θερίζουν σιτηρά (ανάλογα την περιοχή).
Στα καπνοχώρια ραματιάζουν, στεγνώνουν του καπνού τα φύλλα.
Ράντισμα & θειάφισμα αμπελιών.
Τρύγος κυψελών απ’ το θυμάρι.
ΕΘΙΜΑ-ΠΡΟΛΗΨΕΙΣ:
Του ΑΛΩΝΙΣΜΟΥ: Όσο διαρκεί ο αλωνισμός, «δεν κάνει να αλωνίζει ολοένα ο ίδιος αλωνιστής. Εναλλάσσεται με τη γυναίκα του και το παιδί, ενώ αυτός ξεκουράζεται στ' αμπλήκι, ένα δέντρο που υπάρχει φυτεμένο κοντά στο αλώνι γι' αυτό το σκοπό.
Οι ξένοι που τύχαινε να περάσουν, έπρεπε να ευχηθούν μόνο: «Ώρα καλή, χίλια μόδια», ή «Χίλια μόδια, και το αγώι χώρια», κι ο αλωνιστής απαντούσε: «Να 'σαι καλά, Φχαριστούμε».
Μόλις μάζευαν το λειώμα ή μάλαμα (καθαρό σιτάρι) σ' ένα σωρό, νίβονταν όλοι, και ράντιζαν και το σωρό.
«Δεν έκανε να έρθει η γυναίκα με ρόκα, γνέθοντας, στ' αλώνι», γιατί «ήταν ξωτικιά και έδιωχνε τον άνεμο, και δεν μπορούσαν να ανεμίσουν, να λιχνίσουν.
Την τελευταία ημέρα και αφού απολούσαν τα βόδια, πρόσεχαν που θα ξυθεί, το μεγαλύτερο στα χρόνια βόδι. Εάν ξυνόταν στο κεφάλι, ο χειμώνας θα ήταν «πρώιμος», στη μέση «βαρυχειμωνιά στο μέσο του χειμώνα» και αν στην ουρά, ο χειμώνας θα ήταν «όψιμος».
Με το νέο αλεύρι έφτιαχναν πρώτα μια λειτουργιά, για να την ευλογήσει ο παπάς. Κι απ' το πρώτο ζυμάρι, παρασκεύαζαν ένα ιδιαίτερο κομμάτι, το «κλικούδ'», και το άφηναν στη βρύση του χωριού. Εκείνη που πρώτη θα πήγαινε να πάρει νερό και έβρισκε το καινούριο ψωμί, έπρεπε να το μοιράσει στις γυναίκες που θα τύχαινε να πάνε κι αυτές για νερό.
ΚΟΥΡΜΠΑΝΙΑ (συνεστιάσεις & δημοτελείς θυσίες)-ΕΘΙΜΙΚΕΣ ΦΩΤΙΕΣ (20/7). Προς τιμή τουΠροφήτη Ηλία, με κύρια επιδίωξη τις ευμενείς καιρικές συνθήκες, για τη γεωργία & την κτηνοτροφία στη διάρκεια του χρόνου.
ΓΙΟΡΤΕΣ:
Του Προφήτη Ηλία (20/7). Μία από τις φλογερές μορφές της Βίβλου, έφορος της βροχής, της βροντής & των κεραυνών. Όλα τα ξωκλήσια, που είναι κτισμένα προς τιμή του, βρίσκονται στις ελληνικές βουνοκορφές, γιατί εκεί ο τόπος ήταν πάντα ιερός.
ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ: Ο Ιούλιος έχει τα περισσότερα από τα πανηγύρια των χωριών. Πέρα από τις καθεαυτό δικές του γιορτές-πανηγύρια (των Αγ. Αναργύρων, της Αγ. Κυριακής, του Προφήτη Ηλία, της Αγ. Παρασκευής & του Αγ. Παντελεήμονα), έχει και πολλές γιορτές-πανηγύρια του χειμώνα, που έχουν μεταφερθεί προκειμένου να επιτρέψει η καλοκαιρία τη διεξαγωγή τους & βέβαια τη μεγαλύτερη προσέλευση κόσμου.
ΤΟ «ΠΑΝΗΓΥΡΙ ΤΟΥ ΤΑΥΡΟΥ» (Αγ. Παρασκευή Λέσβου). Γίνεται προς τιμή του Αγ. Χαραλάμπους. Πρόκειται για μια ταυροθυσία. Αποτελεί μια γιορτή που διαρκεί 3 ημέρες. Για πρακτικούς λόγους, επειδή δεν είναι εύκολη η μετάβαση στο ξωκλήσι του αγίου την ημέρα της γιορτής του (10/2), το πανηγύρι γινόταν αρχικά την πασχαλινή περίοδο («πριν φύγει το Χριστός Ανέστη»), ή τέλη της ανοιξιάτικης περιόδου, στη συνέχεια μεταφέρθηκε τους καλοκαιρινούς μήνες, Ιούνιο ή Ιούλιο. Καθοριστικό ρόλο έπαιζε η άφιξη κάθε χρόνο των ξενιτεμένων Αγιοπαρασκευιωτών, κυρίως από την Αυστραλία, αφού συνήθως ένας απ’ αυτούς έκανε την καθόλου ευκαταφρόνητη χορηγία για την αγορά του ταύρου, εκτελώντας έτσι κάποιο τάμα του.
Το πρωί της Παρασκευής οδηγούν τον ταύρο, που πρέπει να είναι εκλεκτός (3ετής, ανευνούχιστος & να μην έχει μπει σε ζυγό) μπροστά στο σπίτι του χορηγού. Εκεί υπό τους ήχους μουσικής στολίζουν τον ταύρο. Του κρεμούν στο λαιμό άνθη & στεφάνι και βάφουν τα κέρατά του με χρυσόσκονη. Μικρή επιγραφή στο μέτωπό του δείχνει το όνομα του δωρητή. Στη συνέχεια με μουσική, με λάβαρα, με σημαία & με την εικόνα του αγίου μπροστά, αρχίζει η περιφορά του ταύρου σε όλο το χωριό. Το απόγευμα της ίδιας μέρας το ζώο μεταφέρεται στην τοποθεσία «Ταύρος», ορεινή & δυσπρόσιτη, 15 χμ Α. της Αγ. Παρασκευής, όπου βρίσκεται και το ξωκλήσι του αγίου.
Από το πρωί του Σαββάτου αρχίζει η ομαδική μετάβαση των πανηγυριστών στον «Ταύρο», απ’ όλο το νησί. Το σούρουπο φέρνουν τον ταύρο, πάλι με μουσική, μπροστά στο εκκλησάκι και ο ιερέας τον ευλογεί με ειδική ευχή. Τον οδηγούν έπειτα στον τόπο της θυσίας. Εκεί, κατά την πίστη που επικρατεί, το ζώο γονατίζει με τη θέλησή του για να θυσιαστεί. Παράλληλα σφάζονται κι άλλα μικρότερα ζώα, με την ευλογία του παπά πάντα,τάματα κι αυτά των πιστών.
Την ευλογία του δέχονται κι οι έφιπποι πανηγυριστές, θεωρείται μάλιστα ότι το πανηγύρι αποβλέπει ιδιαίτερα στην προστασία των φοράδων.
Από το κρέας του ταύρου και με ειδικά κατεργασμένο σιτάρι παρασκευάζεται το λεγόμενο “κεσκέτσι”, που το πρωί της Κυριακής διανέμεται στους πιστούς, για «να πάρουν όλοι τη δύναμη που είχε ο ταύρος».
Η όλη θυσία-γιορτή τελειώνει το απόγευμα της Κυριακής με ιππικούς αγώνες. Ακολουθεί γλέντι όλων των πανηγυριστών στην πλατεία του χωριού.
ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ:
«Ο Αηλιάς κόβει σταφύλια και η Αγία Μαρίνα σύκα».
«Αλωνάρη με τα αλώνια και με τα χρυσά πεπόνια».
«Τζίτζιρας ελάλησε, άσπρη ρόγα γυάλισε».
«Τον Ιούλη κι οι γριές κάνουνε ξετσιπωσιές». «Από τ' Αι-Λιος ο καιρός γυρίζει αλλιώς».
«Γαμπρός αλωναριάτικος, κακό χειμώνα βγάνει».
«Έτσι το ‘χει το λινάρι να ανθεί τον Αλωνάρη».
«Η καλή αμυγδαλιά ανθίζει το Γενάρη και βαστάει τ' αμύγδαλα όλο τον Αλωνάρη».
«Κάλλιο λόγια στο χωράφι , παρά ντράβαλα (φασαρίες) στ' αλώνι».
«Κάτσε κότα το Γενάρη και παπί τον Αλωνάρη».
«Κότα πίτα το Γενάρη, κόκορα τον Αλωνάρη».
«Κότα, χήνα το Γενάρη και παπί τον Αλωνάρη».
«Μικρό-μικρό τ' αλώνι μου, και να ‘ναι μοναχικό μου».
«Ο άη-Λιας κόβει σταφύλια και η αγία Μαρίνα σύκα».
«Ο Θεριστής θερίζει, ο Αλωνάρης αλωνίζει κι ο Αύγουστος ξεχωριζει».
«Όρνιθα το Γενάρη, κέφαλος τον Αλωνάρη».
«Που μουχτάει τον Χειμώνα‚ χαίρεται τον Αλωνάρη».
«Πρωτόλη (Ιούνιε), Δευτερόλη(Ιούλιε) μου, φτωχολογιάς ελπίδα».
«Στο κακορίζικο χωριό τον Αλωνάρη βρέχει».
«Τ' Αλωναριού τα κάματα (δυνατή ζέστη), τ' Αυγούστου τα λιοβόρια» (ζεστός δυνατός ανατολικός άνεμος).
«Της αγιά Μαρίνας ρώγα και του άη -Λιός σταφύλι». (δηλαδή το σταφύλι ωριμάζει αργότερα από τη σταφίδα)
«Της Αγιάς Μαρίνας ρούγα και του Αϊ Λια σταφύλι και του Αγιού Παντελεήμονα γιομάτο το κοφίνι».
«Το τραγούδι του Θεριστή, η χαρά του Αλωνιστή».
«Τον Αλωνάρη δούλευε καλό χειμώνα να έχεις».
«Τον Αλωνάρη έβρεχε στον ποτισμένο τόπο».
«Χιόνισε μέσα στο Γενάρη, να οι χαρές του Αλωνάρη».
Σαν σήμερα...1 Ιουλίου.
1863: Αμερικανικός εμφύλιος: αρχίζει η μάχη του Γκέτισμπεργκ.
1913: Υπογράφεται στο Χατζή Μπεϊλίκ η συνθήκη ανακωχής μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας για τον Β' Βαλκανικό Πόλεμο.
1916: Αρχίζει η μάχη του Σομ, η οποία εξελίσσεται σε μία από τις πλέον αιματηρές αναμετρήσεις του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η μάχη διήρκεσε μέχρι τον Νοέμβριο του ίδιου έτους και οι απώλειες εκατέρωθεν ξεπέρασαν το 1 εκατομμύριο!
1933: Οι γερμανικές επιχειρήσεις υποχρεώνονται να καταβάλλουν ένα συγκεκριμένο ποσοστό των κερδών τους στο εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα, βάσει του Gleichschaltung, του συστήματος απολυταρχικού ελέγχου που επέβαλαν οι Ναζί σε όλους τους τομείς της κοινωνίας και του εμπορίου.
1960: Η Σομαλία αποκτά την ανεξαρτησία της.
1962: Η Ρουάντα και το Μπουρούντι γίνονται ανεξάρτητα κράτη.
1972: Αρχίζει στο Ρέυκιαβικ της Ισλανδίας η περίφημη σκακιστική αναμέτρηση μεταξύ του παγκόσμιου πρωταθλητή, Σοβιετικού Μπόρις Σπάσκι, και του Αμερικανού διεκδικητή Μπόμπι Φίσερ.
1991: Διαλύεται επίσημα το Σύμφωνο της Βαρσοβίας.
2004: Η Εθνική Ελλάδος πλησιάζει ακόμη πιο κοντά στο απόλυτο όνειρο: την κατάκτηση του Euro 2004. Η Εθνική μας, νικά την Τσεχία με 1-0 στον ημιτελικό και περνά στον τελικό για να αντιμετωπίσει την οικοδέσποινα Πορτογαλία. Το χρυσό γκολ για την Ελλάδα πέτυχε με κεφαλιά, στην εκπνοή του 1ου ημιχρόνου της παράτασης, ο Τραϊανός Δέλλας.
2008: Στην Αγγλία απαγορεύεται το κάπνισμα σε όλους τους δημόσιους χώρους.
Γεννήσεις
• 1646 - Γκότφριντ Βίλχελμ Λάιμπνιτς, Γερμανός μαθηματικός
• 1788 - Ζαν Βικτόρ Πονσελέ, Γάλλος μαθηματικός
• 1804 - Γεωργία Σάνδη, Γαλλίδα συγγραφέας
• 1849 - Αργύρης Εφταλιώτης, Έλληνας συγγραφέας
• 1899 - Τσαρλς Λότον, Άγγλος ηθοποιός
• 1899 - Κωνσταντίνος Τσάτσος, Έλληνας πολιτικός
• 1902 - Γουίλιαμ Γουάιλερ, Γερμανός σκηνοθέτης
• 1906 - Εστέ Λόντερ, Αμερικανίδα επιχειρηματίας
• 1916 - Ολίβια Ντε Χάβιλαντ, Βρετανίδα ηθοποιός
• 1921 - Σερέτσε Χάμα, πρόεδρος της Μποτσουάνας
• 1934 - Σίντνεϊ Πόλακ, Αμερικανός σκηνοθέτης
• 1953 - Λόρενς Γκόνζι, Μαλτέζος πολιτικός
• 1953 - Γιάντρανκα Κόσορ, Κροάτισσα πολιτικός
• 1961 - Καρλ Λιούις, Αμερικανός αθλητής
• 1961 - Νταϊάνα, πριγκίπισσα της Ουαλίας
• 1967 - Πάμελα Άντερσον, Καναδή ηθοποιός και μοντέλο
• 1970 - Νίκος Σαμαράς, Έλληνας πετοσφαιριστής
• 1975 - Σούφγιαν Στίβενς, Αμερικανός τραγουδοποιός
• 1976 - Πάτρικ Κλάιφερτ, Ολλανδός ποδοσφαιριστής
• 1976 - Ρουντ Φαν Νίστελροϊ, Ολλανδός ποδοσφαιριστής
• 1977 - Λιβ Τάιλερ, Αμερικανίδα ηθοποιός και μοντέλο
Θάνατοι
• 1277 - Μπαϊμπάρ, σουλτάνος της Αιγύπτου
• 1592 - Μάρκο Αντόνιο Ιντζενιέρι, Ιταλός συνθέτης
• 1614 - Ισαάκ Καζομπόν, Γάλλος λόγιος
• 1839 - Μαχμούτ Β΄, Οθωμανός σουλτάνος
• 1896 - Χάριετ Μπίτσερ Στόου, Αμερικανίδα συγγραφέας
• 1923 - Κωνσταντίνος Θεοτόκης, Έλληνας συγγραφέας
• 1934 - Ερνστ Ρεμ, Γερμανός στρατιωτικός
• 1961 - Λουί-Φερντινάντ Σελίν, Γάλλος συγγραφέας
• 1971 - Ουίλιαμ Λώρενς Μπραγκ, Βρετανός φυσικός
• 1974 - Χουάν Περόν, Αργεντινός στρατιωτικός και πολιτικός
• 1981 - Μαρσέλ Μπρόιερ, Ούγγρος αρχιτέκτονας και σχεδιαστής επίπλων
• 1983 - Ρίτσαρντ Μπάκμινστερ Φούλερ, Αμερικανός αρχιτέκτονας και φιλόσοφος
• 2001 - Νικολάι Γκεννάντιεβιτς Μπάσοφ, Ρώσος φυσικός
• 2003 - Ν! Ξάου, ηθοποιός από τη Ναμίμπια
• 2004 - Μάρλον Μπράντο, Αμερικανός ηθοποιός
• 2009 - Καρλ Μάλντεν, Αμερικανός ηθοποιός
Εορτή των Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού.
Τη μνήμη των Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού τιμά σήμερα, 1 Ιουλίου, η Εκκλησία μας.
Τα δίδυμα αδέρφια Κοσμάς και Δαμιανός, οι οποίοι έζησαν την εποχή που αυτοκράτορας των Ρωμαίων ήταν ο Καρίνος, ήταν γιατροί στο επάγγελμα και παρείχαν ιάσεις σε όλους όσους είχαν ανάγκη, και για αντάλλαγμα δεν έπαιρναν χρήματα, αλλά το μόνο πού ζητούσαν ήταν να πιστεύσουν στον Χριστό.
Κάποιοι όμως καλοθελητές διέβαλαν τους αγίους στον αυτοκράτορα και του είπαν ότι οι θεραπείες και τα θαύματα που επιτελούσαν τα έκαναν με μαγικές τέχνες. Τότε οι Άγιοι Ανάργυροι επειδή δεν ήθελαν να πάνε άλλους αντί αυτών στον αυτοκράτορα, προσήλθαν μόνοι τους ενώπιον του και ο Καρίνος προσπάθησε να τους μεταπείσει να αρνηθούν τον Χριστό.
Εκείνοι όμως όχι μόνο δεν αρνήθηκαν την πίστη τους, αλλά κατάφεραν να μεταπείσουν και να αλλάξουν και τον ίδιο τον αυτοκράτορα, αφού και ο ίδιος δέχτηκε τις θεραπευτικές τους ιάσεις. Συγκεκριμένα, όταν ο Καρίνος ανέκρινε τους Αγίους, μετατοπίστηκε η θέση του προσώπου του και στράφηκε προς την ράχη του. Αμέσως τότε οι Άγιοι την θεράπευσαν με την προσευχή τους στον Χριστό.
Εξαιτίας αυτού του θαύματος, πίστευσαν στον Χριστό όσοι βρίσκονταν εκείνη την στιγμή μπροστά σ' αυτό πού συνέβη και ο ίδιος ο Αυτοκράτορας τους έστειλε πίσω στους συγγενείς τους με μεγάλες τιμές.
Αργότερα όμως, μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα, οι Άγιοι φθονήθηκαν από τον ίδιο τον δάσκαλο που τούς είχε μάθει την ιατρική επιστήμη, γιατί είχαν αποκτήσει μεγάλη δόξα και φήμη. Γι' αυτό τον λόγο τους ανέβασε σε κάποιο όρος για να μαζέψουν δήθεν κάποια βότανα και εκεί τους επιτέθηκε με πέτρες και τους θανάτωσε.
Απολυτίκιο:
Ήχος πλ. δ'.
Άγιοι Ανάργυροι και θαυματουργοί, επισκέψασθε τας ασθενείας ημών, δωρεάν ελάβετε, δωρεάν δότε ημίν.
Ήχος πλ. δ'.
Άγιοι Ανάργυροι και θαυματουργοί, επισκέψασθε τας ασθενείας ημών, δωρεάν ελάβετε, δωρεάν δότε ημίν.
Τρίτη 30 Ιουνίου 2026
ΔΕΛΤΙΟ ΚΑΙΡΟΥ για Τετάρτη 1 Ιουλίου.
Την Tετάρτη 1 Ιουλίου 2026 σε ολόκληρη τη χώρα αναμένεται ηλιοφάνεια με τοπικές βροχές στα δυτικά και τα βόρεια. Η θερμοκρασία θα κυμανθεί σε υψηλά επίπεδα, ιδιαίτερα στα δυτικά και βόρεια. Άνεμοι μέχρι 6 μποφόρ στο Αιγαίο.
Πιο αναλυτικά, στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας αναμένεται ηλιοφάνεια με νεφώσεις το μεσημέρι και το απόγευμα στα δυτικά, τα κεντρικά και βόρεια ηπειρωτικά, οπότε θα εκδηλωθούν τοπικές βροχές και στα ορεινά μεμονωμένες καταιγίδες.
Η θερμοκρασία στη Δυτική Μακεδονία θα κυμανθεί από 18 έως 32 βαθμούς Κελσίου, στην υπόλοιπη Μακεδονία και στη Θράκη από 20 έως 37 και τοπικά 38 βαθμούς, στη Θεσσαλία από 20 έως 37 με 38 βαθμούς, στα δυτικά ηπειρωτικά από 20 έως 37-38 βαθμούς, στα ανατολικά ηπειρωτικά από 21 έως 37 βαθμούς, στα Επτάνησα από 21 έως 37 βαθμούς και στα νησιωτικά τμήματα του Αιγαίου και την Κρήτη από 20 έως 34 βαθμούς, αλλά στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου οι μέγιστες θα φτάσουν τοπικά στους 35-36 βαθμούς Κελσίου.
Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις 3 με 5, στο Αιγαίο μέχρι 6 μποφόρ.
Στην Αττική προβλέπεται ηλιοφάνεια. Οι άνεμοι από βόρειες διευθύνσεις 3 με 5 μποφόρ και η θερμοκρασία θα κυμανθεί από 24 έως 37 βαθμούς Κελσίου.
Στη Θεσσαλονίκη ο καιρός θα είναι γενικά αίθριος με νεφώσεις το μεσημέρι και το απόγευμα οπότε είναι πιθανό να εκδηλωθούν βροχές και στα ορεινά μεμονωμένες καταιγίδες. Οι άνεμοι βορειοδυτικοί 3 με 4 μποφόρ και η θερμοκρασία θα κυμανθεί από 22 έως 37 βαθμούς Κελσίου.
Εορτάζοντες την 1ην του μηνός Ιουλίου.
Εορτάζοντες την 1ην του μηνός Ιουλίου
ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΚΟΣΜΑΣ και ΔΑΜΙΑΝΟΣ, οι Ανάργυροι
Ο ΟΣΙΟΣ ΠΕΤΡΟΣ του Πατρικίου εν τοις Ευάνδρου
ΟΙ ΑΓΙΟΙ 2000 ΜΑΡΤΥΡΕΣ
Ο ΑΓΙΟΣ ΜΑΥΡΙΚΙΟΣ
ΟΙ ΑΓΙΟΙ 25 ΜΑΡΤΥΡΕΣ, οι εν Νικομηδεία
Ο ΟΣΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ, κτήτορας της Μονής Βαθέος Ρύακος.
Ο ΑΓΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ, ο Θαυματουργός και οι συν αυτώ.
Ο ΟΣΙΟΣ ΛΕΩΝ, ο ερημίτης
Ο ΑΓΙΟΣ LEONORUS (Ουαλός)
Αναλυτικά
ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΚΟΣΜΑΣ και ΔΑΜΙΑΝΟΣ, οι Ανάργυροι
Ήταν αδέρφια και κατάγονταν από τη Ρώμη. Σπούδασαν και οι δύο την ιατρική και εξάσκησαν αυτή όχι σαν επικερδές επάγγελμα, αλλά ως φιλανθρωπική διακονία. Χρήματα δε δέχονταν ούτε από φτωχό αλλά ούτε και από πλούσιο. Κυρίως, έτρεχαν και πρόσφεραν πρόθυμα τις υπηρεσίες τους στους φτωχούς, παρά στους πλουσίους. Διότι όπως έλεγαν, μια καλύβα έχει περισσότερη ανάγκη από ένα παλάτι. Αλλά και όταν θεράπευαν κάποιον ασθενή πλούσιο και αυτός με τη βία τους ανάγκαζε να δεχθούν αμοιβή, αυτοί του σημείωναν το όνομα ενός φτωχού ασθενούς και τον προέτρεπαν σ' αυτόν να δώσει την αμοιβή τους. Ο Θεός, μάλιστα, ευλόγησε την ιατρική τους και με θαυματουργική δύναμη. Αυτό, όμως, κίνησε το φθόνο των άλλων γιατρών, με πρώτο το δάσκαλό τους, που τους μισούσε επιπλέον, διότι αυτοί ήταν χριστιανοί. Κάποια μέρα, λοιπόν, ενώ μάζευαν θεραπευτικά βότανα, τους δολοφόνησαν, αφού τους έσπρωξαν με ορμή στο γκρεμό. Φάνηκε, έτσι, η καταστρεπτική ιδιοτέλεια των συναδέλφων τους, και αντίθετα πόση "φιλαδελφίαν άνυπόκριτον"1, φιλαδελφία ελεύθερη από κάθε προσποίηση και υποκρισία, καλλιεργούσαν οι δύο Άγιοι Ανάργυροι.
1. Α' επιστολή Πέτρου, α' 22.
Απολυτίκιο. Ήχος δ'. Ταχύ προκατάλαβε.
Ως θείοι θεράποντες, και ίατήρες βροτών, άνάργυρον βλύζετε, την θεραπείαν ημίν, Ανάργυροι ένδοξοι · όθεν τους προσιόντας, τη σεπτή υμών σκέπη, ρύσασθε νοσημάτων, και παθών ανιάτων, Κοσμά και Δαμιανέ, Ρώμης βλαστήματα.
Ο ΟΣΙΟΣ ΠΕΤΡΟΣ του Πατρικίου εν τοις Ευάνδρου
Ο όσιος Πέτρος, έζησε στα χρόνια των αυτοκρατόρων Κωνσταντίνου και Ειρήνης (780). Ο πατέρας του ονομαζόταν Κων/νος και ήταν Πατρίκιος και στρατηγός του βασιλιά. Έτσι ο Πέτρος είχε την ευχέρεια και σπούδασε φιλοσοφία και άλλες επιστήμες στις καλύτερες σχολές. Έπειτα παντρεύτηκε, και μετά το θάνατο του πατέρα του, έγινε Δομεστικος των σχολών και Πατρίκιος. Τότε βασιλιάς ήταν ο Νικηφόρος Α'. Σε κάποια όμως αποτυχημένη εκστρατεία κατά των Βουλγάρων, ο Πέτρος μαζί με άλλους 50 άρχοντες συνελήφθη. Κατόπιν λέγεται ότι του παρουσιάστηκε ο άγιος Ιωάννης ο Ευαγγελιστής, τον ελευθέρωσε και τον συνόδεψε μέχρι την πατρίδα του. Αλλά ο Πέτρος καταφρόνησε τα του κόσμου, ανέβηκε στον Όλυμπο και έγινε μοναχός κοντά στον όσιο Ιωαννίκιο. Μετά 34 χρόνια, και όταν πέθανε ο άγιος γέροντάς του, επανήλθε στην Κων/πολη (847). Εκεί, κοντά στο Ναό του Ευάνδρου που είχε κτίσει ο ίδιος, έκανε μία μικρή καλύβα. Μέσα σ' αυτήν την καλύβα, έζησε οκτώ χρόνια ασκητικά και θεάρεστα. Πέθανε ειρηνικά το έτος 854.
ΟΙ ΑΓΙΟΙ 2000 ΜΑΡΤΥΡΕΣ
Όλοι μαρτύρησαν δια ξίφους.
Ο ΑΓΙΟΣ ΜΑΥΡΙΚΙΟΣ
Μάλλον είναι ο ίδιος μ' αυτόν της 27ης Δεκεμβρίου, βλέπε βιογραφία του την ήμερα αυτή. (Εδώ ορισμένοι Συναξαριστές αναφέρουν και τη μνήμη κάποιας Αγίας Απολλωνίας. Τέτοιο όνομα όμως δε βρίσκουμε πουθενά).
ΟΙ ΑΓΙΟΙ 25 ΜΑΡΤΥΡΕΣ οι εν Νικομηδεία
Όλοι μαρτύρησαν δια πυρός.
Ο ΟΣΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ κτήτορας της Μονής Βαθέος Ρύακος.
Ο όσιος αυτός καταγόταν από την Καππαδοκία και έζησε στα χρόνια του βασιλιά Κωνσταντίνου του Πορφυρογέννητου (901-959), γιου του Λέοντα του Φιλοσόφου και της Ζωής. Έκτισε τη Μονή του Βαθέος Ρύακος στη Βιθυνική κωμόπολη Τρίγλια και διακρινόταν όχι μόνο για την ευσέβεια, αλλά και για την παιδεία και το ζήλο να εξυπηρετεί την πίστη και την Εκκλησία. Έτσι, στη Μονή που ίδρυσε, υπήρξε και διδάσκαλος των προσερχόμενων ευσεβών νέων, από τους οποίους πολλοί αναδείχτηκαν στη διδασκαλία του λαού και την άριστη διοίκηση άλλων μοναστηριών.
Ο ΑΓΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ο Θαυματουργός και οι συν αυτώ.
Άγνωστος στους Συναξαριστές, αλλά γνωστός σα μάρτυρας, που μαρτύρησε στην Κύπρο. Όταν κατά τον 12ο αιώνα (;) επέστρεφε από τους Αγίους Τόπους, εγκαταστάθηκε σε κάποια Μονή της Κύπρου μαζί με άλλους 300 προσκυνητές. Αυτός,όμως, μαζί με άλλους τρεις μοναχούς, θανατώθηκε από τον Σαβίνο, διοικητή του νησιού, για την πίστη του στον Χριστό.
Ο ΟΣΙΟΣ ΛΕΩΝ ο ερημίτης
Ήταν ασκητής που ζούσε γυμνός λόγω αυστηρής ασκήσεως. Απεβίωσε ειρηνικά.
Ο ΑΓΙΟΣ LEONORUS (Ούαλός)
Λεπτομέρειες για τη ζωή αυτού του αγίου της ορθοδοξίας, μπορεί να βρει ο αναγνώστης στο βιβλίο "Οι Άγιοι των Βρεττανικών Νήσων"", του Χριστόφορου Κων. Κομμοδάτου, επισκόπου Τελμησσού, Αθήναι 1985.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
